• +905335410514
  • zekeriya_demirtas@hotmail.com

Category ArchiveBDDK Mevzuatı

Tasarruf Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik

Tasarruf Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları

07 Nisan 2021 Tarihli Resmi Gazete

Sayı: 31447

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan:

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, tasarruf finansman şirketlerinin kuruluş ve faaliyetlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanununun 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 39/A, 39/B ve 50/A maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan;

a) Banka: 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan bankayı,

b) Birlik: Finansal Kurumlar Birliğini,

c) Finansal kuruluş: 5411 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde tanımlanan finansal kuruluşu,

ç) Kanun: 6361 sayılı Kanunu,

d) Kontrol: Kanunun 3 üncü maddesinde tanımlanan kontrolü,

e) Kurum: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunu,

f) Kurul: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunu,

g) Müşteri: Tasarruf finansman sözleşmesi imzalayan gerçek veya tüzel kişiyi,

ğ) Nitelikli pay: Bir şirketin sermayesinin veya oy haklarının doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya daha fazlasını teşkil eden paylar ile bu oranın altında olsa dahi yönetim kurullarına üye belirleme imtiyazı veren payları,

h) Organizasyon ücreti: Kanunun 3 üncü maddesinde tanımlanan organizasyon ücretini,

ı) Özkaynak: Ödenmiş sermaye, sermaye yedekleri, kâr yedekleri, dönem net kârı, geçmiş yıllar kârı ve Kurulca belirlenecek diğer kalemler toplamından varsa dönem net zararı, geçmiş yıllar zararı ve Kurulca belirlenecek diğer kalemlerin düşülmesi suretiyle elde edilen bakiye ile nitelikleri Kurul tarafından belirlenecek sermaye benzeri borçları,

i) Sözleşme: Kanunun 39/A maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan tasarruf finansman sözleşmesini,

personel programı

j) Şirket: Tasarruf finansman şirketini,

k) Şube: Kanunun 3 üncü maddesinde tanımlanan şubeyi,

l) Tahsisat: Kanunun 3 üncü maddesinde tanımlanan tahsisatı,

m) Tahsisat fonu: Belirli bir dönemde, Kanun ve bu Yönetmelikte yer alan likidite ve diğer sınırlamalar kapsamında şirket tarafından tahsisat için ayrılması gereken asgari fon tutarını,

n) Tarife: Belirli bir dönemde müşterilere sunulan müşteri bazlı veya çekilişli tasarruf finansman sözleşmelerinin tasarruf ve tahsisat vadeleri ile maliyet oranlarını gösteren tabloyu,

o) Tasarruf fon havuzu: Kanunun 3 üncü maddesinde tanımlanan tasarruf fon havuzunu,

ö) Tasfiye komisyonu: Kanunun 50/A maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tesis edilen tasfiye komisyonunu,

p) Tasarruf finansman faaliyeti: Kanunun 3 üncü maddesinde tanımlanan tasarruf finansman faaliyetini,

r) Ticari amaçlı sözleşme: Gerçek kişi tacirlerin ticari işletmeleriyle ilgili olarak finansman kullandığı sözleşmeler ile tüzel kişi tacirlerin finansman kullandığı sözleşmeleri,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

İzne Tabi İşlemler

Şirket kuruluşu

MADDE 4 – (1) Türkiye’de tasarruf finansman şirketi kurmak üzere Kuruma verilecek başvuru dilekçesine;

a) Şirket kurulmasından beklenen faydayı analiz eden, öngörülen faaliyet konularına ait iş planlarını, şirketin mali yapısı ile ilgili projeksiyonlarını, ilk üç yıl için bütçe planını ve yapısal örgütlenmesini gösteren bir faaliyet programının,

b) Kurucular ile tüzel kişi kurucuların nitelikli paya sahip gerçek veya tüzel kişi ortaklarının veya kontrolünü elinde bulunduran gerçek ve tüzel kişilerin EK-1 ve EK-2’deki örneklere uygun şekilde düzenleyip noter huzurunda imza edecekleri birer beyannamenin,

c) Kurucularca imzalanmış şirket ana sözleşme taslağının,

ç) Kurucular ile tüzel kişi kurucuların nitelikli paya sahip gerçek veya tüzel kişi ortaklarının veya kontrolünü elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişilerin müflis olmadıklarına ve konkordato ilan etmiş olmadıklarına ilişkin ticaret sicil müdürlüklerinden alınacak belgelerin,

d) Tüzel kişi kurucular ile tüzel kişi kurucuların nitelikli paya sahip tüzel kişi ortaklarının veya kontrolünü elinde bulunduran tüzel kişilerin uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırma başvurularının tasdik edilmemiş ve haklarında iflasın ertelenmesi kararı verilmemiş olduğuna dair ticaret sicil müdürlüklerinden alınacak belgelerin,

e) Gerçek kişi kurucular ile tüzel kişi kurucuların nitelikli paya sahip gerçek kişi ortaklarının veya kontrolünü elinde bulunduran gerçek kişilerin arşiv kaydını da içeren son altı ay içinde alınmış adli sicil belgelerinin,

f) Tüzel kişi kurucuların kurulacak şirkete ortak olunmasına ilişkin yetkili kurullarından alınmış karar örneklerinin,

g) Kurucular ile tüzel kişi kurucuların nitelikli paya sahip ortaklarının veya kontrolü elinde bulunduran gerçek ve tüzel kişilerin, 5411 sayılı Kanunun 71 inci maddesi uygulanan bankalarda veya bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilmiş olan bankalarda doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya daha fazla paya sahip olmadığına veya kontrolü elinde bulundurmadığına dair noter huzurunda imza edecekleri birer taahhütname (EK-5) ile bu hususlara ilişkin olarak Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonundan temin edecekleri belgelerin,

ğ) Kurucular ile tüzel kişi kurucuların nitelikli paya sahip ortaklarının veya kontrolü elinde bulunduran gerçek ve tüzel kişilerin, tasfiyeye tâbi tutulan bankerler ile iradî tasfiye haricinde faaliyet izni kaldırılan faktoring, finansal kiralama, finansman, tasarruf finansman ve sigorta şirketleri ile para ve sermaye piyasalarında faaliyet gösteren kurumlarda doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya daha fazla paya sahip olmadığına veya kontrolü elinde bulundurmadığına ilişkin noter huzurunda imza edecekleri birer taahhütnamenin (EK-6),

h) Tüzel kişi kurucuların nitelikli paya sahip ortakları veya kontrolü elinde bulunduran gerçek ve tüzel kişiler, pay oranları ve tutarları, faaliyet konuları, yatırım ve işletme alanları hakkında ayrıntılı açıklamalar ile 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre ruhsat almış yeminli mali müşavirlerce onaylanmış son üç yıla ait bilanço ile gelir tablolarının, banka veya finansal kuruluş niteliğindeki tüzel kişi kurucular için varsa derecelendirme şirketlerinden biri tarafından hazırlanmış raporun,

ı) Tüzel kişi kurucuların gerçek kişi ortak ya da ortaklara ulaşılıncaya kadar ortaklık yapılarını gösteren tablolar ile bunların imtiyaz hisselerini gösteren listelerin veya imtiyazlı hisse bulunmaması halinde buna ilişkin noter huzurunda imza edecekleri birer taahhütnamenin (EK-4),

i) Kurucular ile tüzel kişi kurucuların nitelikli paya sahip ortaklarının veya kontrolünü elinde bulunduran gerçek ve tüzel kişilerin, muaccel vergi ve prim borcu bulunmadığına ilişkin noter huzurunda imza edecekleri birer taahhütnamenin (EK-3, EK-4),

j) Sermayenin yüzde on ve daha fazlasını taahhüt eden kurucuların, kurucu beyannamelerinde belirtilen mevduat ve kredi hesaplarına ilişkin bilgilerin, bu hesapların açılış tarihlerini de içerecek şekilde tevsiki amacıyla, her biri aynı tarihi taşıyan ve ilgili bankalarca Kuruma hitaben düzenlenecek belgelerin,

k) Sermayenin yüzde on ve daha fazlasını taahhüt eden gerçek kişi kurucuların mali durumları hakkında 3568 sayılı Kanuna göre ruhsat almış yeminli mali müşavirlerce düzenlenecek raporun,

l) Sermayenin yüzde on ve daha fazlasını taahhüt eden kurucuların, gerekli kaynağı nasıl temin edeceklerine ilişkin yazılı bilginin ve ayrıca bu tutarı kendi ticari, sınai ve sair yasal faaliyetleri sonucunda her türlü muvazaadan ari olarak sağladıklarına ilişkin EK-7’de yer alan örneğe uygun olarak düzenleyip noter huzurunda imza edecekleri birer taahhütnamenin,

m) Kurumla yürütülecek işlemlerde, varsa kurucuları temsile yetkili kişi veya kişilere verilmiş vekaletname örneklerinin,

n) Yönetim kurulu üyelerinin EK-8’de yer alan örneğe uygun olarak düzenlenmiş ayrıntılı özgeçmişlerinin,

o) 25/4/2006 tarihli ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu kapsamında oluşturulan sistemler vasıtasıyla kimlik ve adres bilgilerine elektronik ortamda ulaşılabilenler hariç, yabancı uyruklu gerçek kişilerin, kimlik belgesi veya pasaportlarının noter onaylı örneklerinin

eklenmesi gerekir.

(2) Kurucuların yurt dışında kurulu bir banka veya finansal kuruluş olması halinde birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (ı) bentlerinde belirtilen belgelere ilaveten;

a) Türkiye’de şirket kurulmasına ilişkin yetkili kurullarından alınmış karar örneklerinin,

b) Son beş yıla ait konsolide bağımsız denetim raporlarının,

c) Kurulmuş olduğu veya faaliyette bulunduğu ülkede faaliyette bulunmasının yasaklanmamış olduğuna veya faaliyetlerinde herhangi bir kısıtlama bulunmadığına ilişkin yetkili kurullarından alınmış belgenin,

ç) Ana sözleşmesinde belirtilen faaliyet alanları, organizasyon yapısı, kurulu bulunduğu ülke dışındaki ve kurulu bulunduğu ülkedeki teşkilat yapısı, uluslararası mali piyasalardaki faaliyetleri hakkında ayrıntılı bilgi ve belgeler ile varsa derecelendirme şirketleri tarafından hazırlanan ve öngörülen derecelendirmeyi de içeren raporun,

Kuruma gönderilmesi gerekir.

(3) Kuruluş izni başvurularında, şirketlerin doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on ve üzeri paya sahip ortakları ile kontrolü elinde bulunduran ortaklarının Kurumun gözetimi ve denetimi altında faaliyet gösteren bankalar ve finansal holding şirketleri ile bunların 5411 sayılı Kanuna göre nitelikli pay sahipleri ve finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri, varlık yönetim şirketleri ile bunların yüzde on ve üzeri paya sahip veya kontrolü elinde bulunduran ortakları olması halinde, bunlara ilişkin olarak birinci fıkranın (b), (ç), (d), (e), (g), (ğ), (h), (ı), (i), (k) ve (o) bentlerinde belirtilen belgeler istenilmez.

(4) Kuruluş başvurularına ilişkin bilgi ve belgelerdeki eksikliklerin, eksikliğe ilişkin Kurum yazısının tebliğ tarihinden itibaren altı ay içinde giderilmemesi halinde başvuru geçersiz hale gelir.

(5) Şirketlerin birinci fıkranın (c) bendi çerçevesinde düzenlenecek ana sözleşme taslağında, konut finansmanı faaliyetinin iştigal konusu olarak belirtilmesi zorunludur.

Faaliyet izni

MADDE 5 – (1) Kuruluş işlemlerinin mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilmesinden ve Ticaret Siciline tescil ve ilan işlemlerinin tamamlanmasından, faaliyetlerine uygun hizmet birimleri ile risk yönetimi, iç kontrol, muhasebe, bilgi işlem ve raporlama sistemlerinin kurulmasından, bu birimler için yeterli personel kadrosunun oluşturulmasından ve personelin buna uygun görev tanımları ile yetki ve sorumluluklarının belirlenmesinden sonra şirket tarafından, Kanunun 4 üncü maddesi uyarınca kuruluş izni verilmesine ilişkin Kurul kararı tarihinden itibaren altı ay içinde;

a) Ana sözleşmenin yayımlandığı Ticaret Sicili Gazetesinin bir nüshası,

b) Yönetim Kurulu üyeleri ile genel müdür ve genel müdür yardımcılarının Kanunun 13 üncü maddesinde belirtilen şartları taşıdığını tevsik edici belgeler,

ile birlikte Kuruma başvurulur.

(2) Kurumca, faaliyet izni için başvuran şirketin sermayesinin her türlü muvazaadan ari olarak nakden ödenip ödenmediği ile planlanan faaliyetleri gerçekleştirebilecek düzeyde olup olmadığı, uygun hizmet birimleri ile risk yönetimi, iç kontrol, muhasebe, bilgi işlem ve raporlama sistemlerinin kurulup kurulmadığı, bu birimler için yeterli personel kadrosunun oluşturulup oluşturulmadığı ve personelin buna uygun görev tanımları ile yetki ve sorumlulukların belirlenip belirlenmediği hususları incelenir. Bu kapsamda, yürütülecek faaliyetlerin sürekliliğine ve bilgilerin güvenliği ile gizliliğine dair gerekli tedbirlerin alınıp alınmadığı hususlarına ilişkin olarak, 6/4/2019 tarihli ve 30737 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Bilgi Sistemlerinin Yönetimine ve Denetimine İlişkin Tebliğ kapsamında şirkete ilişkin bağımsız denetim kuruluşlarınca yapılacak yerinde inceleme neticesinde hazırlanan rapor da Kuruma iletilir. Söz konusu incelemeye ve bağımsız denetim raporuna ilişkin yapılacak değerlendirmeyi müteakip durumları uygun görülenlere Kurulca faaliyet izni verilir. Verilen izinler Resmî Gazete’de yayımlandıkları tarihten itibaren geçerlilik kazanır.

(3) Faaliyet izninin Resmî Gazete’de yayımlanmasından önce Kurumca yapılacak tebligata istinaden, kurucular tarafından Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen asgari sermayenin yüzde beşi tutarındaki sisteme giriş payının genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı muhasebe birimlerine yatırıldığına dair belgenin Kuruma ibraz edilmesi gereklidir.

(4) Faaliyete geçilmesini müteakip, iletişim bilgileri ile birlikte faaliyete geçiş tarihinin Kuruma bildirilmesi zorunludur.

Şube açma

MADDE 6 – (1) Şirketlerin şube açması izne tabidir. Şube açma izni almak üzere Kuruma başvuracak şirketin 20, 21, 22, 24 ve 25 inci maddelerde yer alan standart oran ve sınırlamalara uyumlu olarak faaliyet göstermesi ve her bir şube için bir milyon Türk Lirası tutarında sermayeye sahip olması gereklidir. Bu fıkranın uygulanmasında dikkate alınacak sermaye, şirketlerin ödenmiş sermayesinden bilançoda görülen zararın yedek akçelerle karşılanamayan kısmı düşüldükten sonra kalan tutarı ifade eder.

(2) Kuruma yapılacak başvurulara, şube açılışına ilişkin yönetim kurulu kararının bir örneğinin eklenmesi zorunludur.

(3) Yapılacak değerlendirme sonucunda Kurumca uygun görülmesi halinde şirkete şube açma izni verilir.

(4) İzin tarihinden itibaren üç ay içinde, şubenin Ticaret Siciline tescil ve ilan ettirilmesi ve tescilin ilan edildiği Ticaret Sicili Gazetesinin bir nüshasının Kuruma gönderilmesi zorunludur.

(5) İzin tarihinden itibaren üç ay içinde şubenin tescil ve ilan ettirilmemesi halinde, izin geçersiz olur. Şirket kapanan şubelerini kapanış tarihini izleyen bir ay içinde Kuruma bildirir.

(6) Şubelerin adres değişikliklerinin bir ay içinde Kuruma bildirilmesi zorunludur.

(7) Şirketin bir ilde bulunan şubesini başka bir ile taşıması, yeni şube açılması esaslarına tabidir.

(8) Şirket her ne ad altında olursa olsun şube dışında teşkilatlanmaya gidemez ve acentelik veremez.

Ana sözleşme değişikliği ve sermaye artırımı

MADDE 7 – (1) Ana sözleşme değişiklik tasarılarının, konu ile ilgili yönetim kurulu kararının bir örneği ile birlikte Kuruma gönderilmesi zorunludur.

(2) Sermaye artırımlarına ilişkin ana sözleşme değişikliklerinde birinci fıkradaki belgelere ve bir önceki sermayenin ödendiğinin tespitine ilişkin rapora ek olarak, sermaye artırımının iç kaynaklardan gerçekleştiriliyor olması halinde iç kaynakların sermayeye ilave edilebilirliğine ilişkin tespit raporunun, iç kaynaklara başvurulmadan gerçekleştirilecek sermaye artırımlarında ise arttırılacak tutarın her türlü muvazaadan âri olarak nakden ödeneceğine ilişkin beyanın Kuruma gönderilmesi gerekir.

(3) İkinci fıkra uyarınca Kuruma gönderilecek raporların, 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 26/9/2011 tarihli ve 660 sayılı Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve ilgili mevzuat çerçevesinde, 26/12/2012 tarihli ve 28509 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bağımsız Denetim Yönetmeliğinin 28 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen şartları haiz bağımsız denetçiler tarafından onaylanması zorunludur.

(4) 6102 sayılı Kanun çerçevesinde kayıtlı sermaye sistemine geçmiş şirketler için kayıtlı sermaye tavanı içinde yapılacak sermaye artırımlarında, ikinci fıkra kapsamında Kuruma bildirimde bulunulması zorunludur.

(5) Ana sözleşme değişikliğinin yayımlanmasını müteakip değişikliğin yayımlandığı Ticaret Sicili Gazetesinin bir nüshası yedi iş günü içerisinde Kuruma gönderilir.

(6) Sermayenin mevzuata aykırı olarak artırıldığı tespit edilen kısmı özkaynak hesaplamasında dikkate alınmaz.

Pay edinim ve devirleri

MADDE 8 – (1) Kanunun 11 inci maddesi uyarınca Kurulun iznine tabi pay edinim ve devirlerinde, pay edinecek gerçek ve tüzel kişilerce Kuruma yapılacak başvurulara, 4 üncü maddenin birinci fıkrasında sayılan belgelerin (a) ve (c) bentleri hariç olmak üzere, eklenmesi zorunludur.

(2) Kanunun 11 inci maddesi uyarınca Kurulun iznine tabi pay edinim ve devirlerinde, payları devralacakların yurt dışında kurulu bir banka veya finansal kuruluş olması halinde, Kuruma yapılacak başvurulara, 4 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen belgelerin eklenmesi zorunludur.

(3) Pay defterine kaydedilen hisse devirlerinin izne tabi olmasalar bile bir ay içinde Kuruma bildirilmesi zorunludur.

Birleşme, bölünme ve devir

MADDE 9 – (1) Bu madde kapsamında şirketlerin birleşme, bölünme ve devri Kanunun 12 nci maddesinin üçüncü fıkrasındaki usul ve esaslar dışında genel hükümlere tabidir.

(2) Birleşme, bölünme veya devire ilişkin Kurulca verilecek izin için Kuruma verilecek başvuru dilekçesine;

a) Birleşme, bölünme veya devire ilişkin yönetim kurulu kararı,

b) Birleşme, bölünme veya devir işlemi sonrasında mevcut yükümlülüklerin yerine getirilmesine dair plan,

c) Birleşme, bölünme veya devir sözleşmesi,

ç) Şirket özkaynağının tespitine, birleşme ve değiştirme oranlarının hesaplanmasına, gerçekleştirilecek sermaye artırım tutarının belirlenmesine ve birleşme, bölünme veya devire esas finansal tablolara ilişkin bağımsız denetim raporları,

d) Birleşme, bölünme veya devir sonucu oluşacak ana sözleşme taslağı,

e) Birleşme, bölünme veya devir işleminin gerekçelerini ortaya koyan rapor,

f) Birleşme, bölünme veya devirden itibaren üç yıllık hedeflerin ortaya konulduğu tahmini finansal tablolar ve birleşme veya bölünme sonrası tahmini bilanço

eklenir.

(3) İznin tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde şirket genel kurulunda karar almak suretiyle birleşme, bölünme veya devir işlemlerine geçilmediği takdirde verilen izin geçersiz olur. Yeniden izin alınmadan bu işlemlere devam olunamaz.

İradi tasfiye

MADDE 10 – (1) Şirketlerin faaliyetlerine son vermeleri ve iradi tasfiyeleri Kurulun iznine tabidir. Şirketin faaliyetlerine son vermesi ve iradi tasfiyesi için konuya ilişkin yönetim kurulu kararı ile birlikte Kuruma başvurması gerekir.

(2) İzin tarihinden itibaren üç ay içinde şirket tarafından tasfiye kararı alınmadığı takdirde verilen izin geçersiz olur, yeniden izin alınmadan faaliyetin sona erdirilmesine ve tasfiye işlemlerine devam olunamaz. Tasfiye kararı verildikten sonra en geç on beş gün içinde tasfiye işlemlerine başlanır.

(3) Bu maddeye göre tasfiye olacak şirketlerin, müşterilerine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirebileceğine dair bir tasfiye planını Kuruma sunması zorunludur. İradi tasfiye planında şirketin tahsisat ödemeleri başta olmak üzere yükümlülüklerini yerine getirmesini engelleyecek işlemlere izin verilmez.

(4) Tasarruf finansman şirketleri iradi tasfiye izni almalarını müteakip, durumlarını Türkiye çapında basımı ve dağıtımı yapılan en az iki gazete ile ilân ve şirket müşterileri ile diğer alacaklılarına veya bu durumda sayılabilecek kişi ve kurumlara tebliğ ederler.

(5) Şirketlerin tasfiyesi, yükümlülüklerinin yerine getirilmesi ve alacaklarının tahsili bizzat şirket tarafından yapılarak gerçekleştirilir. Bu durumdaki şirketler, vadelerine göre varlık ve yükümlülükleri sona erene kadar faaliyetine devam eder, ancak tasfiye izni verilmesinden sonra yeni müşteri edinemez ve yükümlülüklerini yerine getirmesini engelleyecek hiçbir yeni taahhüt altına giremez.

(6) Bu madde hükümlerine göre gerçekleştirilen tasfiye işlemlerinin, üçüncü fıkra uyarınca sunulan plana göre gerçekleştirilmediğinin veya tasfiye sürecinin herhangi bir aşamasında, sunulan planın müşterilere ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmesi için yeterli olmadığının veya tasfiye sürecinin herhangi bir sebepten dolayı müşterilerin hak ve menfaatlerinin zarara uğratılmasına neden olduğunun tespit edilmesi halinde Kurulca iradi tasfiye izninin iptal edilmesini müteakip tasfiye işlemleri Kanunun 50/A maddesi kapsamında yürütülür.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Kurumsal Yönetim

Yönetim kurulu üyeleri ile genel müdür ve yardımcılarına ilişkin bildirimler

MADDE 11 – (1) Şirket yönetim kurulu üyelerinin, genel müdürlerinin ve genel müdür yardımcılarının, atanmalarından veya seçilmelerinden sonra on beş gün içinde, şirket tarafından Kuruma hitaben düzenlenecek bir yazı ekinde;

a) Mesleki tecrübelerini ve aldıkları eğitimleri içeren Ek-8’de yer alan örneğe uygun olarak düzenlenecek ayrıntılı öz geçmişleri ile lisans ve varsa lisansüstü diplomalarının noter onaylı halinin ve 5490 sayılı Kanun kapsamında oluşturulan sistemler vasıtasıyla kimlik ve adres bilgilerine elektronik ortamda ulaşılabilenler hariç, yabancı uyruklu kişiler için kimlik belgesi veya pasaportlarının noter onaylı örnekleri,

b) Müflis olmadıklarına ve konkordato ilan etmiş olmadıklarına ilişkin ticaret sicil müdürlüklerinden alınacak belgeler,

c) 5411 sayılı Kanunun 71 inci maddesi uygulanan bankalarda veya 5411 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilmiş olan bankalarda doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya daha fazla paya sahip olmadığına veya kontrolü elinde bulundurmadığına dair noter huzurunda imza edecekleri birer taahhütname (EK-5) ile bu hususlara ilişkin olarak Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonundan temin edecekleri belgeler,

ç) Tasfiyeye tabi tutulan bankerler ile iradi tasfiye haricinde faaliyet izni kaldırılan faktoring, finansal kiralama, finansman, tasarruf finansman ve sigorta şirketleri ile para ve sermaye piyasalarında faaliyet gösteren kurumlarda doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya daha fazla paya sahip olmadığına veya kontrolü elinde bulundurmadığına ilişkin noter huzurunda imza edecekleri birer taahhütname (EK-6),

d) Arşiv kaydını da içeren son altı ay içinde alınmış adli sicil belgeleri,

e) Atanmalarına veya seçilmelerine ilişkin genel kurul ya da yönetim kurulu kararının noter onaylı bir örneği,

Kuruma gönderilir.

(2) Kanunun 13 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, genel müdürün bulunmadığı hallerde genel müdür ile aynı nitelikleri haiz olmak kaydıyla yönetim kurulu toplantılarına genel müdür vekili olarak katılacak kişiler ve bu kişilerin hangi hallerde toplantılara katılacakları yönetim kurulunca belirlenir.

(3) Şirket yönetim kurulu üyesi, genel müdür ve genel müdür yardımcısı olarak görev yapanların herhangi bir nedenle görevden ayrılması halinde görevden ayrılan kişi ve ilgili şirket tarafından görevden ayrılma nedenlerinin ayrılış tarihinden itibaren on beş gün içinde Kuruma yazılı olarak bildirilmesi zorunludur.

İç sistemler ve bilgi sistemleri

MADDE 12 – (1) Şirketler, maruz kaldıkları risklerin izlenmesi, kontrolünün sağlanması, tasarruf finansman faaliyetlerinin kapsamı ve yapısıyla uyumlu ve değişen koşullara uygun ve yönetim kuruluna bağlı olarak görev yapacak yeterli ve etkin bir risk yönetimi, iç kontrol ve iç denetim sistemi kurmak ve işletmekle yükümlüdürler.

(2) Risk yönetimi, iç kontrol ve iç denetim sistemlerinin bu Yönetmeliğe uygun olarak tesis edilmesi, işlerliğinin, uygunluğunun, etkinliğinin ve yeterliliğinin sağlanması, bu sistemler ile muhasebe ve raporlama sistemlerinin Kanun ve ilgili düzenlemeler çerçevesinde işleyişini ve üretilen bilgilerin doğruluğunun ve bütünlüğünün güvence altına alınması ve şirket içindeki yetki ve sorumlulukların belirlenmesi münhasıran yönetim kurulunun sorumluluğundadır.

(3) Şirketler, tasarruf finansman faaliyetini etkin ve güvenli bir şekilde sürdürebilmek amacıyla uygun bir risk yönetimi sistemi tesis etmek ve bu kapsamda risk politikalarını oluşturmak, uygulamak ve raporlamak zorundadır. Risk yönetimi faaliyetleri yönetim kuruluna bağlı olarak çalışacak risk yönetimi birimi ve personeli tarafından yürütülür.

(4) Risk yönetimi sistemi ve risk politikaları, tasarruf finansman faaliyetinden kaynaklanan risklerin analizine ilişkin yöntem ve modellerin geliştirilmesini ve bu risklerin sürekli olarak ölçüm ve yönetimini kapsar.

(5) Şirket yönetim kurulunca, yönetim kurulunun risk politikalarının tasarruf finansman faaliyetinden kaynaklanan risklere uygun şekilde belirlenmesi ve etkin bir risk yönetimi sistemi tesis edilmesine ilişkin görevlerine yardımcı olmak üzere, en az iki yönetim kurulu üyesi ve risk yönetim birimi yöneticisi olmak üzere en az üç üyeden oluşan risk yönetimi komitesi oluşturulur. Risk yönetim komitesi ayda en az bir kez toplanır.

(6) Risk yönetim birimi yöneticisinin bankacılık, finans, finansal matematik, istatistik, ekonometri, mühendislik veya eşdeğeri alanlarda lisans veya lisansüstü düzeyde eğitim almış olması, bu alanlarda en az beş yıllık mesleki deneyime sahip olması ve tasarruf finansman faaliyetinin risk yönetim süreçlerini yürütebilecek gerekli teknik bilgiye haiz olması şarttır. Risk yönetim birimi yöneticisi icrai nitelikte bir görev alamaz.

(7) Şirketler, faaliyetlerinin mevzuata, iç düzenlemelerine ve tasarruf finansman faaliyetinin mahiyetine uygun olarak yürütülmesini, muhasebe ve raporlama sisteminin bütünlüğünü, güvenilirliğini ve bilgilerin zamanında elde edilebilirliğini her seviyedeki personeli tarafından uyulacak ve uygulanacak sürekli kontrol faaliyetleri ile sağlamak üzere iç kontrol sistemi tesis etmek zorundadır. İç kontrol faaliyetleri yönetim kuruluna bağlı olarak çalışacak, şirketin faaliyet yapısı ve kapsamıyla uyumlu sayıda olmak üzere asgari bir kişiden oluşan ve münhasıran iç kontrol faaliyetleri ile iştigal eden iç kontrol personeli vasıtasıyla gerçekleştirilir. İç kontrol personeli tarafından, gerçekleştirilen iç kontrol faaliyetlerine ilişkin olarak Haziran ve Aralık sonu itibarıyla yılda iki kez yönetim kuruluna veya yönetim kurulunun belirleyeceği genel müdür dışındaki bir yönetim kurulu üyesine raporlama yapılır.

(8) Şirketler, faaliyetlerinin mevzuata, ana sözleşmeye, iç düzenlemelere ve tasarruf finansman faaliyetinin mahiyetine uygunluğunun denetlemesi amacıyla, bütün birim ve şubelerini kapsayan bir iç denetim sistemi kurmak zorundadır. İç denetim faaliyetleri tarafsız ve bağımsız bir şekilde ve gerekli meslekî özen gösterilmek üzere, münhasıran iç denetim faaliyetleri ile iştigal eden ve yönetim kuruluna bağlı olarak çalışacak yeteri sayıda iç denetçi tarafından yürütülür. İç denetim faaliyetleri kapsamında, şirket faaliyetlerinin mevzuata, ana sözleşmeye, iç düzenlemelere ve tasarruf finansman faaliyetinin mahiyetine uygunluğuna dair yılda en az bir kez yönetim kuruluna raporlama yapılır.

(9) Şirket nezdinde oluşturulacak bilgi sistemleri, şirketin ölçeği, faaliyetlerinin ve sunulan ürünlerin niteliği ve karmaşıklığı ile uyumlu olarak yapılandırılır. Bilgi sistemleri, şirketle ilgili tüm bilgilerin elektronik ortamda güvenli bir şekilde saklanmasına ve kullanılmasına imkân verecek yapıda oluşturulur. Bilgi sistemlerinin güvenilirliğinin sağlanması ve düzenli olarak güncellenerek gerekli değişikliklerin yapılması zorunludur.

Bağımsız denetim

MADDE 13 – (1) Şirketlerin bağımsız denetimi 6102 sayılı Kanun, 660 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve ilgili mevzuat çerçevesinde, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından kamu yararını ilgilendiren kuruluşlarda bağımsız denetim yapmak üzere yetkilendirilen bağımsız denetim kuruluşlarınca yapılır.

(2) Şirketin yılsonu finansal tablolarına ilişkin bağımsız denetim raporlarının takip eden yılın 15 Nisan tarihine kadar, Haziran sonu bağımsız denetim raporlarının da 15 Ağustos tarihine kadar Kurum veritabanına raporlanması zorunludur.

Yıllık faaliyet raporu

MADDE 14 – (1) Şirketler, statülerine, yönetim ve organizasyon yapılarına, insan kaynaklarına, faaliyetlerine, finansal durumlarına, yönetimin değerlendirmeleri ve geleceğe yönelik beklentilerine ilişkin bilgileri, finansal tablolarını, özet yönetim kurulu raporunu ve bağımsız denetim raporunu da içeren yıllık faaliyet raporu hazırlamak ve en geç devam eden yılın Nisan ayı sonuna kadar Kuruma göndermek ve internet sitelerinde yayımlamak zorundadırlar.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Tasarruf Finansman Faaliyeti

Genel faaliyet ilkeleri dokümanı

MADDE 15 – (1) Şirketler, tasarruf finansman faaliyetinin kapsam ve işleyişi ile sözleşmelerinin genel çerçevesini belirlemek üzere, genel faaliyet ilkelerini düzenleyen bir doküman hazırlamak ve faaliyetlerini bu dokümana göre sürdürmek zorundadır.

(2) Genel faaliyet ilkeleri dokümanı asgari olarak;

a) Tasarruf finansman sözleşmesi kapsamında müşterinin biriktirmesi gereken toplam tasarruf tutarı ile tasarruf döneminden sonra hak kazanılan finansman miktarına, organizasyon ücreti ve masraflar ile varsa sözleşme kapsamındaki diğer getiri ve maliyetlere ilişkin hesaplama yöntemlerine,

b) Tahsisat fonu bileşimi, tahsisat tarihi ve tahsisat için ön koşullara ve tahsisat sırasının belirlenmesi yöntemlerine,

c) Şirketin kendi hesapları ile tasarruf fon havuzu hesaplarının ayrımına,

ç) Tasarruf fon havuzu yatırımlarından elde edilen net getirilerin hesaplanmasına,

d) Finansmana konu olan varlıkların değerinin hesaplamasına,

e) Ticari amaçlı sözleşmelere ilişkin usul ve esaslara,

f) Tamamlanamadan sona erdirilen sözleşmelere ilişkin tasarrufların geri ödenme sürecine,

g) İhtiyat fonunun hesaplanmasına ve tutulmasına,

ğ) Sözleşmelerde yer alacak unsurlara,

ilişkin gerekli açıklamaları içerir.

(3) Genel faaliyet ilkeleri dokümanı uygulanmaya başlanmadan önce Kuruma gönderilir. Bir şirketin müşterilerine ilişkin yükümlülüklerini yerine getiremeyeceğinin tespit edilmesi halinde, Kurum genel faaliyet ilkeleri dokümanında değişiklik yapılmasını veya uygun göreceği bir dokümanın uygulanmasını şart koşabilir.

(4) Genel faaliyet ilkeleri dokümanının hazırlanmasından ve faaliyetlerinin söz konusu dokümana göre icra edilmesinden şirket yönetim kurulu sorumludur.

Tasarruf finansman sözleşmesi

MADDE 16 – (1) Tasarruf finansman sözleşmelerine yalnızca konut, çatılı işyeri veya taşıt edinimi amacıyla tasarruf yapılması ve finansman sağlanması konu edilebilir.

(2) Tasarruf finansman sözleşmeleri, çerçeve sözleşme olarak Kurulun uygun görüşü alınarak Birlik tarafından belirlenir.

(3) Şirketler, kimliklerini belgelemeyen müşteriler ile sözleşme düzenleyemez ve işlem yapamazlar.

(4) Sözleşmede asgari olarak;

a) Konut, çatılı işyeri veya taşıt olarak belirlenmiş finansman konusuna,

b) Sözleşmenin tutarına, asgari tasarruf oranına, finansman tutarına, varsa finansman maliyetine ve toplam geri ödeme tutarına,

c) Tasarruf dönemi ile finansman dönemi vadeleri, öngörülen tahsisat tarihi ve finansman geri ödeme tarihlerine,

ç) Finansman tarihi itibarıyla finansman dönemi için talep edilmesi öngörülen teminatlara,

d) Tasarruf dönemi ödemeleri ile finansman dönemi geri ödemelerinin durdurulması veya ertelenmesi ile sözleşme tutarının değiştirilmesine ilişkin şartlara,

e) Sözleşmenin devrine ve veraset yoluyla intikaline,

f) Organizasyon ücreti ve kullandırılacak finansmana ilişkin teminatın değerleme ücreti ile diğer masraf kalemlerine ve bunlara ilişkin oran ve tutarlara,

g) Varsa tasarruf dönemi için müşteriye sağlanacak getiriye,

ğ) Tahsisat ödemesinin yapılması için gerekli şartlara ve ödeme sırasının belirlenme yöntemi ve kurallarına,

h) Sözleşmenin sona erme şartlarına ve hukuki sonuçlarına,

ı) Sözleşmenin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde müşteriye iade edilecek tutarın iade süresi ve şartlarına,

i) Kullandırılacak finansmana ilişkin sigorta politikasına, sigortalanacak tutara, müşteri tarafından ödenecek sigorta primine ve müşterinin mevcut sigorta poliçelerinin kabul şartlarına,

j) Sözleşme kapsamında tarafların temerrüde düşmesine,

k) Tasarruf dönemindeki ödemelerin yapılmamasının taraflar bakımından hukuki sonuçlarına,

l) Sözleşmeden cayma ve fesih haklarına,

m) Tarafların diğer hak ve yükümlülüklerine,

n) Uyuşmazlık halinde yetkili olan tüketici hakem heyeti veya mahkemeye,

ilişkin koşul ve hükümler yer alır.

(5) Şirket sözleşmenin kurulmasından en az bir gün önce, dördüncü fıkradaki hususları içeren bir ön bilgilendirme formunu müşteriye iletmekle yükümlüdür. Bilgilendirme formlarında tarih ve devam eden belge numarasının yer alması zorunludur.

Müşteri hakları

MADDE 17 – (1) Sözleşmenin tahsisattan önce sona ermesi halinde, sekizinci fıkra uyarınca belirlenen geri ödeme süreleri saklı kalmak kaydıyla, müşterilerin şirket nezdindeki tasarruflarını geri alma hakları hiçbir suretle sınırlandırılamaz.

(2) Şirketlerin müşterilerini tasarruf finansman sisteminin işleyişi, tasarruf finansman sözleşmelerinde yer alan hükümler, cayma ve fesih hakları konusunda etkin bir şekilde bilgilendirmesi esastır.

(3) Grup müşterilerinin tahsisat tarihleri, grup için öngörülen toplam ay sayısı üzerinden yapılan çekilişe göre belirlenir. Grubun ay sayısı ile müşteri sayısının eşit olması zorunlu değildir. Çekilişli gruplarda, grubun toplam tasarruf ay sayısının asgari yüzde kırkı kadar sözleşme ilişkisi kurulmuş müşteri bulunması zorunludur. Bu oranı henüz karşılamayan gruplarda tasarruf dönemi başlatılamaz, müşterilerden tasarruf ödemesi ve organizasyon ücreti alınamaz. Bu oranın karşılanmasını müteakip gruptaki müşterilerden herhangi birinden tasarruf ödemesi alınması halinde, gruba yeni müşteri dahil edilemez. Cayma veya fesih hakkının kullanımı dolayısıyla müşteri sayısı bu oranın altına düşen gruplarda şirket kendi özkaynaklarını kullanarak asgari müşteri sayısını tamamlar. Kurul, bu fıkrada yer alan oran ve sınırlamaları değiştirmeye veya bu konuda ilave sınırlamalar getirmeye yetkilidir.

(4) Şirket, verilen hizmetlerden kaynaklanan sorulara cevap verecek bir sistem kurmakla ve bu hizmetle ilgili olarak müşterilerini bilgilendirmekle yükümlüdür.

(5) Şirket, taraflar arasında kurulan sözleşmenin bir örneğini müşterilerine teslim etmek zorundadır. Talepleri hâlinde müşteri ile yapılan işlemlere ilişkin her türlü belgenin örneği, ücret talep etmeksizin müşterilere verilir.

(6) Şirketler, tasarruf finansman faaliyetleri kapsamında yeni müşteri kazanımı amacıyla mevcut müşterilerine yönelik tasarruf fon havuzu kaynaklarından teşvik edici herhangi bir uygulamada bulunamazlar.

(7) Tasarruf dönemine ilişkin olarak, sözleşme kapsamında müşteriden ipotek, rehin veya senet gibi teminatlar alınamaz, organizasyon ücreti dışında müşteriyi ödeme yükümlülüğü altına sokacak herhangi bir işlem yapılamaz.

(8) Müşterinin, Kanunun 39/A maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan sözleşmeden cayma hakkını kullanması durumunda organizasyon ücreti de dâhil hiçbir kesinti yapılmaksızın yaptığı tüm ödemeler cayma kararının şirkete bildirilmesinden itibaren on dört gün içinde müşteriye iade edilir. Müşterinin sözleşmede fesih hakkını kullanması durumunda tasarrufunun ve varsa tahakkuk etmiş getirisinin iadesi, iade talep tarihinden itibaren azami altı ay içerisinde müşterinin göstereceği kendi adına açılmış banka hesabına defaten yapılır.

Mesleki ve etik ilkeler

MADDE 18 – (1) Şirketler ile bunların mensupları; Kanuna, bu Yönetmeliğe, diğer ilgili düzenlemelere, kuruluş amaç ve politikalarına uygun olarak faaliyetlerin icra edilmesini temin etmeye yönelik Birlik tarafından kabul edilen Mesleki ve Etik İlkelere uymakla yükümlüdürler.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Koruyucu Hükümler

Özkaynak hesaplarında izlenecek tutarlar

MADDE 19 – (1) Kanunun 15 inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca şirketlerin tahsil ettikleri organizasyon ücretlerinin binde beşi oranında ayrılan tutarlar özkaynak hesaplarında izlenir.

Standart oran

MADDE 20 – (1) Şirketin özkaynağının, toplam aktiflerine oranının asgari yüzde üç olarak tutturulması ve idame ettirilmesi zorunludur.

(2) Kurul, şirketin aktif yapısını ve mali bünyesini dikkate alarak standart oranın artırılmasını veya şirket bazında farklılaştırılmasını kararlaştırabilir.

(3) Standart oranı sağlayamayan şirket, bu oranı tutturuncaya kadar yeni sözleşme yapamaz.

Sözleşme sınırlamaları

MADDE 21 – (1) Bir şirketin imzalayacağı, tahsisat tutarı bir milyon Türk Lirasını aşan yüksek tutarlı sözleşme tutarlarının toplamı, şirketin ilgili tarihteki tüm sözleşme tutarlarının toplamının yüzde on beşini aşamaz ve bu fıkrada belirtilen yüksek tutarlı sözleşmeler, çekilişli sözleşmelere konu edilemez.

(2) Şirketlerin tahsisat ödemesi yapabilmesi için;

a) Müşteri bazlı sözleşmelerde, sözleşme tutarının yüzde kırkı kadar tasarruf yapılması ve öngörülen sözleşme süresinin beşte ikisine ulaşılması,

b) Çekilişli sözleşmelerde, henüz çekilişte çıkmayan müşterilere yapılacak tahsisat ödemelerinde, ödeme yapılacak tarih itibarıyla grubun sözleşme tutarları toplamının yüzde kırkı kadar bir tutarın şirketin tasarruf fon havuzu hesabında toplanması ve grubun toplam süresinin en az beşte ikisinin tamamlanmış olması,

zorunludur.

(3) İkinci fıkranın (a) bendinde belirtilen beşte iki süresi, müşteri tarafından peşinat olarak yapılan tasarruf ödemesi tutarının toplam sözleşme tutarına oranı nispetinde azaltılabilir.

(4) Çekilişli sözleşmelerde müşteriler, çekiliş grubuna girdiği tarihten itibaren üç ay geçmeden ve üç tasarruf ödemesi yapmadan tahsisat ödemesi alamaz.

(5) Kurul, tasarruf finansman sisteminin risk yönetimi kapsamında, bu maddede öngörülenlere ilave asgari veya azami oran, sınırlama veya hesaplama yöntemi belirlemeye, mevcut oranlarda ve yüksek tutarlı sözleşme sınırında mal, hizmet veya kuruluş bazında değişiklik yapmaya yetkilidir.

Finansman sınırlamaları

MADDE 22 – (1) Bir şirket tarafından sağlanabilecek finansmanların toplamı, tasarruf fon havuzu ile özkaynakları toplamının yüzde yetmiş beşini aşamaz.

(2) Bir müşteriye sağlanabilecek finansman tutarı, müşterinin sözleşmede öngörülen toplam tasarruf tutarının yüzde yüz ellisini geçemez. Çekilişli sözleşmelerde bu hüküm uygulanmaz.

(3) Tasarruf finansman sözleşmelerinde finansman döneminin azami vadesi konut ve çatılı işyeri sözleşmeleri için yüz yirmi ayı, taşıt sözleşmeleri için altmış ayı aşamaz.

(4) Konut ve çatılı işyeri sözleşmelerinin finansmanında teminat gösterilecek gayrimenkullerin, 12/1/2017 tarihli ve 29946 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankaların Değerleme Hizmeti Almaları ve Bankalara Değerleme Hizmeti Verecek Kuruluşların Yetkilendirilmesi ve Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik kapsamında yetkilendirilmiş değerleme kuruluşları tarafından ve söz konusu yönetmelikte yer alan usul ve esaslara uygun olarak değerlemesinin yapılması zorunludur. Söz konusu yönetmelikteki bankalara ilişkin yükümlülükler şirketler için kıyasen uygulanır.

(5) Şirketlerin bankalardan veya finansal kuruluşlardan sağlayacağı faizsiz finansman yöntemleri ile kira sertifikası ihracı ve benzeri faizsiz borçlanma araçları vasıtasıyla edinebileceği mali yükümlülüklerinin toplamı özkaynaklarının yüzde otuzunu geçemez. Özkaynaklarda mali yükümlülüğün edinilmesinden sonra meydana gelecek düşüşler nedeniyle oluşacak aşımlar bu fıkra kapsamındaki sınırlamada dikkate alınmaz.

(6) Kurul, bu maddede yer alan sınırlamaları değiştirmeye veya bu konuda ilave sınırlamalar getirmeye yetkilidir.

Tasarruf fon havuzunun değerlendirilmesine ilişkin sınırlamalar

MADDE 23 – (1) Tasarruf fon havuzunda toplanan tutarlar, şirket tarafından ikinci fıkrada belirtilen faizsiz yatırım araçlarında değerlendirilir. Bu yatırımlardan elde edilen getiri, sözleşmede müşteriye getiri sağlanması öngörülmüş olması halinde sözleşmede yer alan hükümler çerçevesinde müşterilerin tasarruf birikimlerine ilave edilir. Sözleşmede müşteriye getiri sağlanmasının öngörülmemiş olması halinde, söz konusu getiriler tasarruf fonu havuzunun içinde 30 uncu maddenin birinci fıkrasındaki asgari oranın karşılanıp karşılanmadığına bakılmaksızın ihtiyat fonuna eklenir.

(2) Tasarruf fon havuzunda toplanan tutarlar,

a) Hazine ve Maliye Bakanlığının ihraç etmiş olduğu Türk Lirası cinsi yurt içi kira sertifikalarının alımında,

b) Türkiye’de faaliyet gösteren katılım bankalarında açılacak Türk Lirası cinsi özel cari hesaplarda ya da katılma hesaplarında,

c) Türkiye’de faaliyet gösteren varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen Türk Lirası cinsi yurt içi kira sertifikalarının alımında,

ç) Kurulca uygun görülecek diğer faizsiz yatırım araçlarında,

değerlendirilebilir.

(3) İkinci fıkrada sayılan her bir yatırım aracı için Kurul, azami veya asgari nitelikte oran belirleyebilir.

(4) Şirket, tasarruf fon havuzu fonlarının değerlendirilmesinde 29 uncu madde hükümlerine uygun hareket etmek zorundadır.

(5) Tasarruf fon havuzunda biriken tutarların tutulduğu hesaplar, şirketin kendi hesaplarından ayrılır. Bu hesaplar, sözleşmelerini finansman döneminden önce sona erdiren veya cayma hakkını kullanan müşterilere yapılacak geri ödemeler ile tahsisat ödemeleri ve bu madde kapsamındaki yatırım faaliyetleri dışında kullanılamaz.

Gayrimenkul edinilmesine ilişkin sınırlamalar

MADDE 24 – (1) Bir şirketin gayrimenkullerinin net defter değerleri toplamı özkaynaklarının yüzde ellisini aşamaz. Bu hesaplamada, değerleme veya enflasyon düzeltmesine bağlı olarak oluşan ve gayrimenkul hesabına eklenen değer artışları yüzde elli oranında dikkate alınır.

(2) Sözleşmeler kapsamındaki finansman alacaklarından dolayı edinilmek zorunda kalındığı tevsik edilen gayrimenkuller birinci fıkradaki sınırın hesaplamasında dikkate alınmaz. Alacaklardan dolayı edinilmek zorunda kalınan gayrimenkullerin ve diğer varlıkların, Kurulca farklı bir süre belirlenmediği müddetçe, üç yıl içerisinde elden çıkarılması zorunludur.

(3) Birinci fıkrada zikredilen sınırların aşılması hâlinde, aşım tutarı özkaynak hesaplamasında indirim kalemi olarak dikkate alınır.

Bağış sınırları

MADDE 25 – (1) Şirketin bir malî yılda yapabileceği bağış miktarı, özkaynaklarının binde dördünü aşamaz. Yapılan bağış ve yardımların en az yarısının, kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider veya indirim olarak dikkate alınabilecek bağış ve yardımlardan oluşması zorunludur.

Aşımların giderilmesi

MADDE 26 – (1) Kanuna ve bu Yönetmeliğe ve bunlara istinaden çıkartılan düzenlemelerde yer alan sınırlama ve oranlara ilişkin aşımlar ve özkaynaklarda meydana gelebilecek düşüşler nedeniyle özkaynağın belirli bir oranı ile ilişkilendirilen sınırlama ve oranlarda aşımların oluşması hâlinde, bu aşımlar Kurumca belirlenecek bir süre içinde giderilir.

ALTINCI BÖLÜM

Risk Yönetimi

Tasarruf finansman faaliyeti risklerinin ölçümü ve yönetimi

MADDE 27 – (1) Şirketler, münhasıran tasarruf finansman faaliyetlerinden kaynaklanan maruz kaldıkları risklerin ölçümü ve yönetilmesi için uygun yöntemleri belirlemek ve bunları düzenli olarak uygulamak ve Kurumun uygun gördüğü sürede ve biçimde raporlamakla yükümlüdür.

(2) Kurum, şirketlerden maruz kaldıkları risklerin ölçülmesi ve hesaplanması ile 28, 29 ve 30 uncu maddeler kapsamındaki hesaplamalar için geleceğe yönelik bilimsel tahmin sonuçları üretmek üzere simülasyon modelleri kullanılmasını isteyebilir.

(3) Simülasyon modelleri Kurumun uygun görüşü sonrasında ürün tarifesi oluşturma, ihtiyat fonu tutarı hesaplama, tasarruf fon havuzu fazlasının kullanımı ve diğer likidite yönetimi faaliyetlerinde kullanılabilir.

Likidite yönetimi

MADDE 28 – (1) Şirketler, müşterilerine olan yükümlülüklerini vadesinde veya yasal süreleri içerisinde yerine getirebilecek düzeyde nakde veya en fazla iki gün valörlü olarak nakde dönüştürülebilir yatırım araçlarına sürekli olarak sahip olmak zorundadır.

(2) Şirketler, ürün tarifesinin oluşturulması, tahsisat tarihi belirleme, ihtiyat fonu tutma, tasarruf fon havuzunun yatırım olarak değerlendirilecek kısmının belirlenmesi, şube açma, personel istihdamı, reklam ve tutundurma faaliyetleri de dâhil olmak üzere tüm faaliyetlerini birinci fıkra kapsamındaki likidite düzeyini koruyacak şekilde gerçekleştirmek zorundadır.

(3) Şirketler, likidite düzeylerini en az 10 yıllık bir vade dilimini kapsayacak şekilde hesaplamakla ve Kuruma raporlamakla yükümlüdür. 21 ve 22 nci maddelerde yer verilenler ile Kurul tarafından belirlenen diğer sınırlara aykırılık oluşması halinde şirket, durumu derhal Kuruma bildirmek zorundadır.

(4) Şirketler likidite düzeyini, her bir müşteri, çekiliş grubu ve şirketin toplam likidite düzeyi bazında olmak üzere, ayrı ayrı hesaplamakla yükümlüdür.

(5) Likidite hesaplamasında vadeler itibariyle gelecekteki yeni müşteri girişleri, sözleşmelerden cayma yoluyla çıkışlar, tahsisat ödemeleri ve daha önce yapılan tahsisatlardan geri ödemeler, yatırımların vadeleri veya nakit varlıklara dönüşme süreleri bilimsel yöntemler kullanılarak tahmin edilir.

(6) Şirketler likidite hesaplama ve yönetimini gerçekleştirmek üzere yeterli sayıda personel istihdam etmek ve uygun bilgi sistemi altyapısını kurmakla yükümlüdür.

(7) Likidite hesaplama, raporlama ve yönetimi şirket yönetim kurullarının sorumluluğundadır.

Ürün tarifelerinin belirlenmesi ve fiyatlama

MADDE 29 – (1) Şirketler, sundukları her bir sözleşme için, organizasyon ücreti ve diğer masraflar da dâhil edilerek toplam maliyet hesaplanması suretiyle tarife oluşturmak ve müşterileri sözleşme kapsamındaki maliyetler hakkında bilgilendirmekle yükümlüdür. Çekilişli gruplar için tarife, grup ay sayısı bazında çekilişte çıkma tarihine göre değişiklik gösterecek şekilde belirlenir.

(2) Şirketler, maliyet hesaplamasını, aynı dönemdeki veya aynı çekiliş grubundaki müşteriler arasında haksızlık oluşturmayacak şekilde yapmak zorundadır.

(3) Şirketler hazırladıkları tarifeleri uygulamaya geçirmeden önce, tarife planlarını söz konusu tarife için yapılan likidite analizleri ile birlikte Kurumun uygun görüşüne sunarlar. Kurumca uygun görülmeyen tarifeler yürürlüğe konulamaz.

İhtiyat fonu

MADDE 30 – (1) Şirketler, müşteri giriş veya çıkışları dolayısıyla karşı karşıya kalabilecekleri öngörülmeyen yükümlülüklerini karşılamak üzere tasarruf fon havuzu toplamının asgari yüzde üçünü, tasarruf fon havuzunun içinde ihtiyat fonu olarak tutmakla yükümlüdür. Kurul, asgari ihtiyat fonu oranını yüzde bire kadar azaltmaya veya iki katına kadar arttırmaya yetkilidir.

(2) İhtiyat fonunun tutulabileceği yatırım araçları, yalnızca katılım hesaplarından veya en fazla iki gün valörlü olarak nakde dönüştürülebilir faizsiz yatırım araçlarından oluşabilir.

YEDİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yurt dışından temin edilecek belgeler

MADDE 31 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan başvurularla ilgili olarak yabancı uyruklu kişilerden, gerekli görülen ve ilgili ülke mevzuatına göre temin edilmesi mümkün olan belgeler istenir.

(2) Yabancı uyruklu kişilerden istenilen belgelerin bu kişilerin yerleşik olduğu ülkede kayıtların tutulduğu bir merci ya da sistem olmaması nedeniyle temin edilememesi durumunda, bu durumun ilgili ülkenin yetkili mercilerinden alınacak bir belge ile Kuruma tevsik edilmesi zorunludur.

(3) Yabancı uyruklu kişilerden istenilen belgelerin bu kişilerin yerleşik olduğu ülkede kayıtların tutulduğu bir merci ya da sistem olmaması nedeniyle temin edilemediği ve bu durum ilgili ülkenin yetkili mercilerinden alınacak bir belge ile Kuruma tevsik edilemediği takdirde, söz konusu tevsikin yapılamayacağına dair ilgili gerçek kişi veya tüzel kişilerce yazılı olarak beyanda bulunulması zorunludur.

(4) Bu Yönetmelikte yer alan başvurularla ilgili olarak yurt dışından temin edilecek belgelerin ilgili ülkenin yetkili makamlarınca ve Türkiye’nin o ülkedeki konsolosluğunca veya Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı çerçevesinde hazırlanan 20/6/1984 tarihli ve 3028 sayılı Kanun ile kabul edilen Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi hükümlerine göre onaylanmış olması ve başvuruya belgelerin noter onaylı tercümelerinin de eklenmesi şarttır.

Dış hizmet alımına ilişkin sınırlamalar

MADDE 32 – (1) Şirketler, tasarruf finansman faaliyeti, muhasebe ve raporlama ve iç sistemler kapsamındaki faaliyetlerini kendi bünyelerinde gerçekleştirmek zorundadır. Bu faaliyetler üçüncü taraflara devredilemez ve danışmanlık hariç dış hizmet alımı yapılamaz.

İntibak süreci

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Kanunun geçici 7 nci maddesi kapsamında Kuruma başvuracak şirketler, verecekleri dilekçe ekinde noter onaylı olarak;

a) Tasarruf finansman faaliyetinde bulunduklarına dair beyanı (Ek-9A),

b) Bilgi formu ve süreç kapsamında takip edilecek planı (Ek-9B),

c) Sürecin tamamlanacağına ilişkin yönetim kurulunun taahhüdünü (Ek-9C),

ç) 6102 sayılı Kanun, 660 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve ilgili mevzuat çerçevesinde, kamu yararını ilgilendiren kuruluşlarda bağımsız denetim yapmak üzere yetkilendirilmiş bir bağımsız denetim kuruluşu ile yapılan bağımsız denetim sözleşmesini,

d) İntibak için başvurulması halinde ayrıca, Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Bilgi Sistemlerinin Yönetimine ve Denetimine İlişkin Tebliğ kapsamında şirketin bağımsız denetim kuruluşlarınca yapılacak yerinde incelemesi neticesinde hazırlanacak rapora ilişkin bağımsız denetim sözleşmesini,

sunmak zorundadır. Kurum gerekli göreceği ilave bilgi ve belgeleri talep edebilir.

(2) İntibak veya iradi tasfiye kararı alan şirketlerin Kurulca uygun görülecek plan dâhilinde bağımsız denetim raporlarını Kuruma sunmaları zorunludur.

(3) Kanunun geçici 7 nci maddesi kapsamında Kuruma başvuruda bulunmaksızın tasarruf finansman faaliyetinde bulunmaya devam edenler hakkında Kanunun 46 ncı maddesi hükümleri uygulanır.

Edinilmiş gayrimenkuller ve ortaklık payları

GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Kanun yürürlüğe girmeden önce faaliyet gösteren ve Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerine göre intibak sağlayarak faaliyet izni alan şirketlerin faaliyet izni öncesinde edinmiş olduğu gayrimenkuller nedeniyle, 24 üncü maddede öngörülen gayrimenkul sınırına ilişkin aşımlar, 26 ncı madde kapsamında değerlendirilmez. Bu tür aşımı bulunan şirketler mevcut gayrimenkullerinin özkaynaklarına oranı 24 üncü maddede belirtilen sınıra ulaşıncaya kadar, tasarruf finansman faaliyeti kapsamında alacaklarından dolayı edindikleri gayrimenkuller ile işyeri olarak kullanılmak üzere edinilen gayrimenkuller hariç olmak üzere, yeni gayrimenkul edinemezler.

(2) Kanun yürürlüğe girmeden önce şirketlerin edinilmiş olan ortaklık payları Kurumun uygun göreceği süre içerisinde elden çıkartılır. Bu süre içerisinde bedelsiz sermaye artışları hariç yeni ortaklık payı edinilemez.

Sözleşmeler

GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Şirketler, 16 ncı maddenin ikinci fıkrasında düzenlenen çerçeve sözleşmeler yürürlüğe girene kadar, Kanun ve Yönetmelik hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla, sözleşme yapmaya devam ederler.

(2) 17 nci maddenin üçüncü fıkrasında yer alan asgari yüzde kırk oranı, kalan yüzde yirmi oranının çekiliş grubunda yer alan müşterilerin aylık tasarruf ödemelerinin basit aritmetik ortalaması kullanılarak hesaplanan tutarın şirket özkaynaklarından karşılanması kaydıyla, 1/1/2022 tarihine kadar imzalanan tasarruf finansman sözleşmeleri için yüzde yirmi olarak uygulanabilir.

(3) 21 inci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde yer alan beşte iki oranı, 1/1/2022 tarihine kadar imzalanan tasarruf finansman sözleşmeleri için beşte bir olarak uygulanabilir. Bu hüküm, 21 inci maddenin üçüncü fıkrası ile birlikte uygulanamaz.

Mevcut şubeler

GEÇİCİ MADDE 4 – (1) Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce açılan şubeler için 6 ncı maddenin birinci fıkrasındaki sermaye tutarına ilişkin koşul aranmaz. Ancak mevcut şubelerinin sayısı, 6 ncı maddenin birinci fıkrasında belirtilen sermaye tutarına göre açabileceği şube sayısını aşan şirketler, aşım giderilinceye kadar yeni şube açamazlar.

Mevcut şirketlerin tasfiyesi

GEÇİCİ MADDE 5 – (1) Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla tasarruf finansman faaliyeti gösteren şirketlerin tasfiyesi 10 uncu madde hükümlerine tabidir. 10 uncu madde koşullarına uyum sağlamayan şirketlerin tasfiyesi Kanunun 50/A maddesi uyarınca tasfiye komisyonu tarafından gerçekleştirilir.

Yürürlük

MADDE 33 – (1) Bu Yönetmeliğin 22 nci maddesinin beşinci fıkrası 1/1/2023 tarihinde, diğer hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 34 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.

Ekler için tıklayınız

 

Devamı: Tasarruf Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik Alomaliye.com Güncel Mevzuat, Muhasebe, Ekonomi, Vergi, SGK Haberleri ilk yayınlayan websitedir.

Bankalarca Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik

Bankalarca Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti

01 Nisan 2021 Tarihli Resmi Gazete

Sayı: 31441

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan:

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, bankalar tarafından yeni müşteri kazanımında kullanılabilecek uzaktan kimlik tespiti yöntemlerine ve müşteri kimliğinin tespit edilmesini müteakip sunulacak bankacılık hizmetlerine yönelik olarak mesafeli olsun olmasın bir bilişim veya elektronik haberleşme cihazı üzerinden yazılı şeklin yerine geçecek şekilde ya da mesafeli olarak sözleşme ilişkisinin kurulmasına yönelik usul ve esasları düzenlemektir.

(2) Uzaktan kimlik tespiti yöntemi, 11/10/2006 tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ile 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve bu Kanunlarla ilgili mevzuatta yer alan yükümlülükler saklı kalmak kaydıyla uygulanır.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 76 ncı maddesinin ikinci fıkrası ile 93 üncü maddesine dayanılarak düzenlenmiştir.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan;

a) Açık rıza: Kişisel Verilerin Korunması Kanununda tanımlanan açık rızayı,

b) Banka: Bankacılık Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan bankaları,

c) Beyaz ışık: Gün ışığı gibi görünürde renksiz olan ışığı,

ç) BSEBY: 15/3/2020 tarihli ve 31069 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankaların Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacılık Hizmetleri Hakkında Yönetmeliği,

d) Güvenlik ögeleri: Kimlik belgesinde yer alan giyoş, gökkuşağı baskı, optik değişken mürekkep, gizli görüntü, hologram ve mikro yazıyı,

e) Kimlik belgesi: 3/12/2019tarihli ve 30967 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Kartı Yönetmeliğinde tanımlanan kimlik kartını,

f) Kimlik Paylaşımı Sistemi: 20/8/2020tarihli ve 2837 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe konulan Kimlik Paylaşımı Sistemi Yönetmeliğinde tanımlanan Kimlik Paylaşımı Sistemini,

g) Kişi: Uzaktan kimlik tespiti yapılacak gerçek kişiyi veya gerçek kişi taciri,

ğ) Kurul: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunu,

h) MRZ: Optik karakter okuma yöntemlerini kullanarak makine okuması için biçimlendirilmiş, zorunlu ve isteğe bağlı verileri kapsayan, kimlik belgesi üzerinde yer alan sabit boyutlu alanı,

ı) Müşteri temsilcisi: Kişinin uzaktan kimlik tespitini yapacak banka personelini,

i) SMS OTP: BSEBY’de tanımlanan SMS OTP’yi,

j) Yakın alan iletişimi: Elektronik cihazların güvenilir, temassız işlem yapabilmesini ve sayısal içeriğe ve/veya elektronik cihazlara erişimini mümkün kılan, veri okuma ve yazmakta kullanılan kısa menzilli kablosuz teknolojiyi,

ifade eder.

personel programı

İKİNCİ BÖLÜM

Uzaktan Kimlik Tespiti Sürecine İlişkin Şartlar

Süreç başlatılmadan önce uyulması gereken genel ilkeler

MADDE 4 – (1) Uzaktan kimlik tespiti, müşteri temsilcisi ile kişinin; fiziksel olarak aynı ortamda bulunmasına gerek olmadan, çevrim içi olarak görüntülü görüşmesi ve birbiriyle iletişim kurması ile yapılır.

(2) Uzaktan kimlik tespiti yöntemi bu Yönetmelikte belirtilen şartlar dâhilinde uygulanır. Uygulanacak yöntem, yüz yüze yapılan kimlik tespiti yöntemine benzer ve asgari seviyede risk ihtiva edecek şekilde tasarlanır.

(3) Uzaktan kimlik tespitinde kullanılacak görüntülü görüşme yönteminde olası teknolojik, operasyonel ve benzeri riskler dikkate alınarak yeterli seviyede güvenlik önlemleri alınır.

(4) Uzaktan kimlik tespiti işlemi, kritik bir işlem olarak değerlendirilir ve işlemin bilgi teknolojileri veya müşteri temsilcisi tarafından tek başına başlatılması, onaylanması ve tamamlanmasına imkân vermeyecek şekilde tasarlanır ve işletilir. Sürecin kişi tarafından başlatılması, bilgi teknolojileri tarafından uygulanan kontroller ile devam ettirilmesi ve müşteri temsilcisi tarafından yapılacak onaylama ve ek kontroller ile tamamlanması sağlanır. Müşteri temsilcisi tarafından yapılan kontrollerde işlemin riskli bulunması halinde işlem ikinci bir onaya gönderilir veya sonlandırılır.

(5) Uzaktan kimlik tespitine ilişkin kullanılacak süreçler ve sistemler, BSEBY’nin 29 uncu maddesinin onuncu fıkrası kapsamında kritik bilgi sistemleri olarak değerlendirilir.

(6) Kimlik tespiti sırasında kullanılacak belgelere, bu belgelerde var olan doğrulanabilir özelliklere ve doğrulamanın yapılması sırasında kullanılacak kriterlere ilişkin detaylı dokümanlar oluşturulur.

(7) Bankanın belirlediği uzaktan kimlik tespiti sürecinin uygulanmasından önce, süreç dokümanları oluşturulur ve sürecin etkinliği test edilerek sonuçları yazılı hale getirilir. Test sonuçlarının başarılı bulunmaması durumunda süreçte gerekli güncellemeler yapılır ve sürecin etkinliği ve yeterliliği sağlanmadıkça süreç uygulanmaz.

(8) Uzaktan kimlik tespiti süreci yılda en az iki defa gözden geçirilir. Güvenlik ihlallerinin tespit edilmesi veya gerçekleşmesi, ilgili mevzuatta değişiklik yapılması, bankanın muhtemel dolandırıcılık veya sahtecilik teşkil edebilecek eylemlerden haberdar olması ve kullanılan uzaktan kimlik tespiti yöntemine ilişkin zayıflıkların ortaya çıkması gibi durumlarda teknolojik gelişmeler ve uygulamada kazanılan deneyimler dikkate alınarak sürecin ayrıca gözden geçirilmesi sağlanır ve gerekli güncellemeler yapılır.

Uzaktan kimlik tespitini yapacak müşteri temsilcisi ve çalışma ortamı

MADDE 5 – (1) Uzaktan kimlik tespitinin görüntülü görüşme aşaması, bu konuda eğitim almış müşteri temsilcisi tarafından gerçekleştirilir.

(2) Müşteri temsilcisinin, kimlik tespitinde kullanılabilecek belgelerin özelliklerini ve bu belgeler için uygulanan geçerli doğrulama yöntemlerini öğrenmesi ve dolandırıcılık veya sahtecilik teşkil edebilecek eylemlere, bu Yönetmelikte ve ilgili diğer mevzuatta yer alan yükümlülüklere ilişkin bilgi sahibi olması sağlanır.

(3) Müşteri temsilcisinin, uzaktan kimlik tespiti sürecine ilişkin yılda en az bir defa ve her bir güncelleme sonrasında kişisel verilerin korunması mevzuatı da dâhil olmak üzere eğitim alması sağlanır.

(4) Müşteri temsilcisinin, kişinin banka müşterisi olma veya bankacılık hizmetlerinden yararlanma isteğini kendi iradesiyle bankadan talep ettiğine dair karar verebilmesi konusunda eğitim alması sağlanır.

(5) Uzaktan kimlik tespiti sürecinde müşteri temsilcisinin, yaşanılabilecek güvenlik zafiyetlerinin ya da suistimallerin engellenmesine yönelik gerekli tedbirlerin alındığı, erişimi sınırlandırılmış ayrı alanlarda çalışması sağlanır.

(6) Kişiye güven vermesi açısından müşteri temsilcisinin banka adına çalıştığını yansıtacak şekilde uygun bir ortam oluşturulması veya yöntemler kullanılması sağlanır.

(7) Engelli kişilere hizmet verebilmek amacıyla en az bir müşteri temsilcisine gerekli eğitimlerin verilmesi sağlanır.

Sürecin başlatılması ile uyulması gereken genel ilkeler

MADDE 6 – (1) Uzaktan kimlik tespiti sürecinde görüntülü görüşme başlamadan önce kişinin başvurusu uzaktan kimlik tespiti sürecinin işletildiği banka uygulaması üzerinden elektronik ortamda doldurulan bir form ile alınır, alınan veriler kullanılarak kişi hakkında risk değerlendirmesi gerçekleştirilir. Risk değerlendirmesi sonucunda gerekiyorsa görüntülü görüşme başlatılmadan süreç sonlandırılır.

(2) Bu Yönetmelik kapsamında uygulanacak uzaktan kimlik tespiti sürecinde, kişinin uzaktan kimlik tespitinin yapılması amacıyla özel nitelikli kişisel verilerden sadece biyometrik verisi kullanılabilir ve kişinin buna dair açık rızası elektronik ortamda kayıt altına alınır.

(3) Müşteri temsilcisine uzaktan kimlik tespiti işlemleri atanırken belirli bir kişinin belirli bir müşteri temsilcisine atanması gibi önceden tahmin edilebilir durumlardan kaynaklı suistimal olasılığını azaltmak için gerekli mekanizmalar tesis edilir.

(4) Kişi ile yapılacak görüntülü görüşmeden önce müşteri temsilcisinin soracağı asgari sorular belirlenir ve sorulan soruların sırası ve/veya türü değişkenlik arz eder.

(5) Uzaktan kimlik tespitinin görüntülü görüşme aşaması gerçek zamanlı ve kesintisiz şekilde yapılır. Müşteri temsilcisi ile kişi arasındaki görsel-işitsel iletişimin bütünlüğünün ve gizliliğinin yeterli seviyede olması sağlanır. Bu amaçla, yapılan görüntülü görüşme uçtan uca güvenli iletişim ile gerçekleştirilir.

(6) Gerçekleşen iletişimin görüntü ve ses kalitesinin, bu Yönetmelikte yer alan hükümler ve kontroller çerçevesinde şüpheye yer bırakmayacak ve kimlik tespitinde herhangi bir kısıtlamaya imkân vermeyecek şekilde tüm görüşme esnasında yeterli seviyede olması sağlanır. Görüntü kalitesi, sunulan belgeyi beyaz ışık altında görsel olarak doğrulayabilmeye ve sunulan belgenin yıpranmamış ya da tahrif edilmemiş olduğunu kontrol edebilmeye yönelik güvenlik ögelerinin incelenmesine olanak tanır.

(7) Uzaktan kimlik tespiti sürecinde kişiye yalnızca yapılan kimlik tespiti işlemi için geçerli, merkezi olarak üretilen SMS OTP iletilir. İletilen SMS OTP’nin kişi tarafından çevrim içi olarak uygulama ara yüzü üzerinden geri gönderilmesi sağlanır. Sistemde bu SMS OTP’nin başarılı şekilde onaylanması durumunda kişinin cep telefonu numarası doğrulanmış olur.

Kullanılabilecek kimlik belgesi ve doğrulanması

MADDE 7 – (1) Uzaktan kimlik tespiti sürecinde beyaz ışık altında görsel olarak ayırt edilebilen güvenlik ögelerine, fotoğraf ve imzaya sahip olan kimlik belgesi kullanılır.

(2) Yakın alan iletişimi kullanılarak kimlik belgesinin yongası üzerinde yer alan kimlik bilgilerinin doğrulanması, kimlik belgesinden kişinin kimliğinin tespit edilmesi için gereken eşleşmenin sağlandığı anlamına gelir. Söz konusu doğrulama;

a) Kullanılan kimlik belgesinin, belgeyi çıkaran yetkili makam tarafından verildiği ve belgenin temassız yongası üzerindeki bilgilerin değiştirilmediği,

b) Kimlik belgesinin temassız yongası üzerindeki anahtarların kopyalanarak oluşturulmadığı,

kontrol edilerek yapılır.

(3) Yakın alan iletişimi kullanılarak ikinci fıkrada geçen doğrulamanın herhangi bir nedenle yapılamaması halinde kimlik belgesinin sahip olduğu birinci fıkrada ifade edilen görsel güvenlik unsurlarından en az dört adedinin şekil ve içerik bakımından doğrulanması sağlanır. Sadece görsel güvenlik unsurlarının doğrulanması hallerinde banka ilave olarak kişi ile sürekli iş ilişkisi tesisi öncesinde ilk finansal hareketin, müşterinin tanınmasına ilişkin esasların uygulandığı bir başka bankadaki kişinin kendi hesabından yapılmasını zorunlu tutar.

(4) Görsel kimlik tespiti esnasında kişinin, kimlik belgesini kameranın önünde yatay veya dikey olarak eğmesi ve müşteri temsilcisinin vereceği talimata göre ilave hareketler yapması sağlanır. Bu amaçla kişiden, kimlik belgesinin güvenlikle ilgili kısımlarından sistem tarafından değişken ve rastgele şekilde belirlenen kısımlarına parmağını koyması istenir.

(5) Müşteri temsilcisi, görüntülü görüşme sürecinde kişiyi ve kişi tarafından sunulan kimlik belgesinin ön ve arka yüzü ile birlikte belgenin üzerindeki bilgileri gösteren fotoğraflar ve/veya ekran görüntüleri oluşturur.

(6) Müşteri temsilcisi, kişinin hareketlerinden alınan, kesilen ve büyütülen tekil görselleri kullanarak, beyaz ışık altında görsel olarak ayırt edilebilen tüm güvenlik ögeleri ile birlikte kimlik belgesinin doğru açıyla tam olarak kapsandığından ve kimlik belgesinin üzerindeki kısımlar arasındaki geçiş noktalarında tahrifatı ve sahteliği gösteren hiçbir yapaylık bulunmadığından emin olur.

(7) Sunulan kimlik belgesinde bulunan veri ve bilgilerin geçerliliği ve gerçekliğine ilişkin doğrulama, uzaktan kimlik tespiti sürecinin bir parçası olarak gerçekleştirilir. Bu kapsamda asgari olarak;

a) Kimlik belgesinde bulunması gereken karakterlerin yazı tipi, düzeni, sayısı, büyüklüğü, aralığı ve tipografisi gibi belgeyi çıkaran yetkili makamca tanımlanan özelliklere sahip olduğu,

b) Kimlik belgesinin zarar görmemiş, tahrif edilmemiş, değiştirilmemiş ve özellikle üzerine sonradan fotoğraf yapıştırılmamış olduğu,

c) Kimlik belgesi geçerlilik süresinin söz konusu kimlik belgesinin sahip olduğu standartlara aykırı olmadığı,

ç) Kimlik belgesinin MRZ’sinde yer alan bilgiler ile kimlik belgesine ait bilgilerin uyuştuğu,

d) Kişiye ilişkin kimlik belgesinde yer alan bilgilerin banka tarafından bilinen, Kimlik Paylaşımı Sisteminden alınan ve varsa kimlik tespiti yapmak amacıyla bankanın erişimine açık olan diğer bilgiler ile eşleştiği,

e) Kimlik belgesinde yer alan seri numarasının görüntülü görüşme sırasında kimlik belgesi üzerinden kişiye okutulması suretiyle seri numarası,

doğrulanır.

Kimliği tespit edilecek kişinin doğrulanması

MADDE 8 – (1) Uzaktan kimlik tespitinin görüntülü görüşme aşamasında kişinin canlılığını tespit edici yöntemler kullanılır. Banka sahte yüz teknolojisine dair riskleri önlemeye yönelik ilave tedbirler alır.

(2) Uzaktan kimlik tespiti sürecinde kişinin yüzü ile kimlik belgesinden yakın alan iletişimi kullanılarak alınabilmesi halinde temassız yongadaki fotoğrafın, alınamaması halinde ise kimlik belgesi üzerinde yer alan fotoğrafın biyometrik karşılaştırması yapılır.

(3) Müşteri temsilcisi, kullanılan kimlik belgesindeki fotoğrafın ve kişisel bilgilerin kişi ile uyuştuğundan emin olur.

(4) Müşteri temsilcisi, kimlik tespiti sürecinde kişi ile kuracağı diyalog ve yapacağı gözlemler neticesinde kimlik belgesindeki bilgilerin, görüşme esnasında kişi tarafından sağlanan bilgilerin ve belirtilen niyetin inandırıcı ve yeterli olduğuna kanaat getirir. Bu kapsamda kimlik avına, sosyal mühendisliğe, başka bir tarafın zorlamasıyla baskı altında gerçekleşen hareketlere ve benzeri dolandırıcılık yöntemlerine ilişkin riskler göz önünde bulundurulur.

(5) Uzaktan kimlik tespitinin görüntülü görüşme aşamasının sonunda kişinin verilecek bankacılık hizmetleri hakkında bilgilendirilmesi ve banka müşterisi olacağını kabul ettiğine ilişkin sözlü onay alınması ile süreç tamamlanmış olur.

Görüntülü görüşmede sürecin sonlandırılması

MADDE 9 – (1) Zayıf ışık koşulları, düşük görüntü kalitesi ya da iletimi ve benzeri durumlar nedeniyle bu Yönetmelikte belirtildiği şekilde görsel doğrulama yapılmasının ve/veya kişi ile sözlü iletişim kurmanın mümkün olmadığı hallerde uzaktan kimlik tespitinin görüntülü görüşme aşaması sonlandırılır. Süreçte başkaca bir tutarsızlık veya belirsizlik bulunması durumunda da bu hüküm uygulanır.

(2) Uzaktan kimlik tespitinin görüntülü görüşme aşamasında kişi tarafından sunulan belgenin geçerliliği hususunda ya da dolandırıcılık veya sahtecilik teşkil edebilecek eylemlerden şüphe edilmesi durumunda, uzaktan kimlik tespiti süreci sonlandırılır.

Verilerin kaydedilmesi ve saklanması

MADDE 10 – (1) Uzaktan kimlik tespiti sürecinin tamamı, sürecin tüm adımlarını içerecek ve denetlenebilir olmasını sağlayacak şekilde kayıt altına alınır ve saklanır. Bilgi ve belge saklama gerekliliklerine ilişkin ilgili mevzuat hükümleri saklıdır.

Uzaktan kimlik tespitinde sorumluluk

MADDE 11 – (1) Uzaktan kimlik tespiti için kullanılan çözümlerin kişiyi yanlış tespit riskini en aza indirecek şekilde kullanılmasını sağlamak bankanın sorumluluğundadır. Banka uzaktan kimlik tespiti ile kimlik tespiti yaptığı kişileri farklı bir risk profilinde izler. Bu kişilerce yapılan işlemin türüne ve tutarına bağlı olarak ilave güvenlik ve kontrol yöntemleri uygulanır. Kişilere ya da üçüncü bir tarafa yükümlülük doğuran işlemlerde itiraz halinde ispat yükümlülüğü bankadadır.

(2) Bu Yönetmelikte yer alan şartlar dâhilinde uzaktan kimlik tespitinin yapılması halinde BSEBY’nin kimlik doğrulamaya ilişkin 34 üncü maddesinin birinci fıkrasının gerekleri yerine getirilmiş sayılır.

(3) Bankanın BSEBY’de ve bu Yönetmelikte yer alan hükümlere uyum durumunun, şikâyetler ile sahtecilik veya dolandırıcılık teşkil edebilecek eylemlerin değerlendirilmesi neticesinde ve gerekli görülen diğer hallerde uzaktan kimlik tespiti kullanımını kısıtlamaya veya durdurmaya Kurul yetkilidir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulması

Kimlik tespitini müteakip sözleşme ilişkisinin kurulması

MADDE 12 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan şartlar dâhilinde uzaktan kimlik tespitinin yapılmasını ya da şubeler aracılığıyla müşteri kimliğinin yüz yüze tespit edilmesini müteakiben, BSEBY’de düzenlenen internet bankacılığı ya da mobil bankacılık dağıtım kanallarından herhangi biri kullanıma açık olan müşterilerce gerçekleştirilmek istenen işlemlere yönelik sözleşme ilişkisinin mesafeli olarak kurulması durumunda, müşterinin sözleşmeyi kuran irade beyanının BSEBY’nin 34 üncü maddesinin birinci fıkrasına uygun olarak gerçekleştirilmiş bir kimlik doğrulama sonrasında söz konusu dağıtım kanalları üzerinden alınması şarttır.

(2) Bu Yönetmelikte yer alan şartlar dâhilinde uzaktan kimlik tespitinin yapılmasını ya da şubeler aracılığıyla müşteri kimliğinin yüz yüze tespit edilmesini müteakiben, mesafeli olsun olmasın, müşterilerce gerçekleştirilmek istenen işlemlere yönelik olarak bir bilişim veya haberleşme cihazı üzerinden yazılı şeklin yerine geçecek nitelikte bir sözleşme ilişkisi kurulabilmesi için;

a) Söz konusu sözleşmenin bütün şartlarının, müşterinin okuyabileceği şekilde internet bankacılığı ya da mobil bankacılık dağıtım kanalları üzerinden müşteriye iletilmesi,

b) (a) bendine göre müşteriye iletilen sözleşme ve bu sözleşme ile birlikte müşterinin sözleşmeyi kuran irade beyanının, BSEBY’nin38 inci maddesinin üçüncü fıkrası ile 39 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirtilen müşteriye özgü şifreleme gizli anahtarı ile imzalanarak bankaya iletilmesi,

c) (a) bendine göre iletilen sözleşmede müşteriye sözleşme içeriği olarak hangi bilgiler gösterilmiş ise (b) bendine göre müşteri tarafından yalnızca o bilgilerin imzalanmasının sağlanması,

şarttır.

(3) Müşteriye sunulacak bankacılık hizmetlerine yönelik olarak banka ile müşteri arasındaki ilişkileri düzenleyen ve resmi şekle veya özel bir merasime tabi olmayan her türlü sözleşmenin;

a) İkinci fıkraya uygun olarak elektronik ortamda kurulması ya da

b) Müşterinin sözleşmeyi kuran irade beyanının uzaktan kimlik tespitinin görüntülü görüşme aşamasında kimlik tespitini müteakip alınması suretiyle mesafeli olarak kurulması,

hallerinde, bu sözleşmeler için yazılı şekil şartı gerçekleşmiş sayılır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Son Hükümler

Yürürlük

MADDE 13 – (1) Bu Yönetmelik 1/5/2021 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 14 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.

 

Devamı: Bankalarca Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik Alomaliye.com Güncel Mevzuat, Muhasebe, Ekonomi, Vergi, SGK Haberleri ilk yayınlayan websitedir.

Bankacılık Hesaplarından Kaynaklanan Faiz Oranı Riskinin Standart Şok Yöntemiyle Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

Bankacılık Hesaplarından Kaynaklanan Faiz Oranı Riski

27 Mart 2021 Tarihli Resmi Gazete

Sayı: 31436

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan:

MADDE 1 – 23/8/2011 tarihli ve 28034 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankacılık Hesaplarından Kaynaklanan Faiz Oranı Riskinin Standart Şok Yöntemiyle Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.

“i) Katılma hesabı: Kanunun 3 üncü maddesinde tanımlanan katılma hesabını,”

MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(1) Bankacılık hesaplarından kaynaklanan faiz oranı riski standart rasyosu, faize duyarlı bankacılık hesaplarında yer alan pozisyonların nakit akışları üzerinden Ek-1’de yer alan bildirim cetveline yerleştirilmesi sonrası elde edilen net pozisyon tutarlarının pozitif ve negatif standart şok uygulanması sonucu elde edilen iskonto oranları ile indirgenmiş tutarlarının, net pozisyon tutarlarının şok uygulanmamış iskonto oranları dikkate alınarak indirgenmesi neticesinde elde edilen tutarlardan farklarının vadeler ve para birimleri bazında toplamının özkaynaklara bölünmesi suretiyle hesaplanan rasyolardan banka için en büyük zararı oluşturan rasyodur. Bankacılık hesaplarından kaynaklanan faiz oranı riski standart rasyosunun hesaplanmasında, bankacılık hesaplarında yer alan pozisyonlardan katılma hesabı kaynaklı olanlar Kurulca belirlenecek oranda dikkate alınır.”

MADDE 3 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 4 – Bu Yönetmelik hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.

personel programı
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi Sayısı
23/8/2011 28034

 

Devamı: Bankacılık Hesaplarından Kaynaklanan Faiz Oranı Riskinin Standart Şok Yöntemiyle Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Alomaliye.com Güncel Mevzuat, Muhasebe, Ekonomi, Vergi, SGK Haberleri ilk yayınlayan websitedir.

Sistemik Önemli Bankalarca Hazırlanacak Önlem Planlarına İlişkin Yönetmelik

Sistemik Önemli Bankalarca Hazırlanacak Önlem Planları

16 Mart 2021 Tarihli Resmi Gazete

Sayı: 31425

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan:

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunca sistemik önemli olarak belirlenen bankalarca önlem planlarının konsolide olarak hazırlanmasına ve uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 66/A ve 93 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Banka: 23/2/2016 tarihli ve 29633 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sistemik Önemli Bankalar Hakkında Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (o) bendinde tanımlanan bankaları,

b) Grup: Banka ile bankanın finansal kuruluş niteliğinde olan ve finansal kuruluş niteliğinde olmayan bağlı ortaklıkları ile iştiraklerini,

c) Hâkim ortak: Bankacılık Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan hâkim ortağı,

ç) Kanun: 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununu,

d) Kritik fonksiyonlar: Bankanın aktif büyüklüğü, karmaşıklığı, yurt içi ve yurt dışı finansal kuruluşlarla bağlantılılığı ile ilgili faaliyetin pazar payı dikkate alındığında, kesintiye uğraması durumunda ikame edilememesi nedeniyle finansal istikrarın devamlılığı için gerekli olan hizmetlere zarar verebilecek olan faaliyetleri,

e) Kritik hizmetler: Bankanın, bir ya da daha fazla kritik fonksiyonunu gerçekleştiren iş birimlerine veya tüzel kişilere yönelik grup içinden veya dışından sağlanan hizmetleri,

f) Kurul: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunu,

g) Kurum: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunu,

ğ) Önlem planı: Bankanın, Kanun ve Kanuna istinaden çıkarılan düzenlemelerde yer alan koruyucu hükümlere uyumsuzluk nedeniyle veya sair suretle mali bünyesinde bozulma yaratacak hâllerden herhangi birinin görülmesi veya görülme ihtimalinin ortaya çıkması hâlinde alınacak tedbirlerin önceden belirlenmesi maksadıyla, Kurulca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde hazırlayacağı planı,

h) Önlem planı tedbirleri: Mali bünyede bozulma yaratacak hallerden herhangi birinin görülmesi veya görülme ihtimalinin ortaya çıkması halinde önlem planı kapsamında banka tarafından alınacak tedbirleri,

ı) Temel faaliyet kolları: Banka için gelir, kârlılık ve marka değeri açısından önemli olan faaliyet kollarını,

ifade eder.

personel programı

İKİNCİ BÖLÜM

Önlem Planlarının Niteliği ve İçeriği

Önlem planlarının niteliği

MADDE 4 – (1) Önlem planları aşağıdaki hususlar dikkate alınarak hazırlanır:

a) Önlem planı, açık ve anlaşılır bir dille hazırlanır.

b) Önlem planındaki tanımlar ile açıklamalar anlaşılır ve tutarlı bir şekilde yapılır.

c) Önlem planındaki varsayımlar ve değerlemeler detaylı bir şekilde açıklanır.

ç) Önlem planında atıf yapılan dokümanlar açıkça belirtilir.

d) Önlem planının içsel tutarlılığı sağlanır.

Önlem planında yer alması gereken bölümler

MADDE 5 – (1) Önlem planı asgari olarak aşağıdaki bölümleri içerir:

a) Yönetici özeti.

b) Yönetim süreçleri.

c) Stratejik analiz.

ç) İletişim ve kamuya açıklama.

d) Hazırlık önlemleri.

(2) Birinci fıkranın (a) bendi, aynı fıkranın (b), (c), (ç) ve (d) bentlerindeki bölümlerin özetini, Kuruma sunulan bir önceki önlem planından sonra grupta veya önlem planında meydana gelen önemli değişiklikleri ve varsa bankanın hâkim ortağı ya da yurt dışındaki ortaklıkları tarafından muadil yabancı ülke düzenlemeleri uyarınca hazırlanan önlem planları ile bankanın hazırladığı önlem planı arasındaki bağlantılı hususlara ve bunların bankanın önlem planı üzerindeki etkilerine ilişkin bilgileri içerir.

Yönetim süreçleri

MADDE 6 – (1) Yönetim süreçlerine ilişkin bölümde asgari olarak aşağıdaki hususlara yer verilir:

a) Önlem planının hazırlanmasına yönelik olarak;

1) Önlem planının her bir bölümünün hazırlanmasından, uygulanmasından ve güncellenmesinden sorumlu kişilerin rol ve fonksiyonunu,

2) Önlem planının güncellenmesine ilişkin süreçleri ve bu süreçlere ilişkin açıklamaları,

3) Önlem planının, bankanın kurumsal yönetim ve risk yönetimi ile nasıl bütünleştirildiğine yönelik açıklamaları,

4) Bankanın iç denetim birimi tarafından yapılan değerlendirmeyi,

5) Banka yönetim kurulunun önlem planı ve eklerine ilişkin onayını,

içerir.

b) Önlem planı tedbirlerinin zamanında uygulanmasına yönelik olarak;

1) Her bir önlem planı tedbirinin uygulanması sürecinde yer alacak kişilerin rol, fonksiyon ve sorumluluklarını,

2) Önlem planı göstergelerine ilişkin eşiklere ulaşılması halinde izlenecek karar alma süreçlerini ve bunların tamamlanma zamanını,

3) Önlem planı göstergelerine ilişkin eşik değerlerin yakın zamanda aşılma ihtimalinin bulunması veya aşılması halinde Kurumun ivedilikle bilgilendirilmesine ilişkin işleyişi,

4) Önlem planının, göstergeler ve göstergeler ile ilişkili eşikler konusunda üst yönetimin bilgilendirilmesini de içerecek şekilde bankanın risk yönetimine ilişkin politika ve stratejileri ile nasıl bütünleştirildiğine yönelik açıklamaları,

5) Önlem planı tedbirlerinin alınmasını teminen karar mekanizmalarının zamanında ve güvenilir şekilde işlerliğinin sağlanmasına yönelik yönetim bilgi sistemlerinin oluşturulması süreçlerini,

içerir.

Stratejik analiz

MADDE 7 – (1) Stratejik analize ilişkin bölüm asgari olarak aşağıdaki hususları içerir:

a) Önlem planı içerisinde dikkate alınacak önemli tüzel kişiler.

b) Banka ve önemli tüzel kişilere ilişkin önlem planında yer verilecek hususlar.

c) Temel faaliyet kolları.

ç) Kritik fonksiyonlar.

d) Kritik hizmetler.

e) Önlem planı tedbirleri.

f) Etki analizi.

g) Uygulanabilirlik değerlendirmeleri.

ğ) Operasyonların sürekliliği.

Önlem planında dikkate alınacak önemli tüzel kişiler

MADDE 8 – (1) Bankanın mali durumu, faaliyetlerinin sürdürülebilirliği ve/veya finansal sistemin istikrarı ve bankanın önlem planında belirtilen tedbirlerin belirlenmesi ve uygulanması bakımından önem arz eden grup içerisindeki tüzel kişilerden ikinci fıkrada belirtilen nitelikleri haiz olanlar önlem planı kapsamında önemli tüzel kişi olarak dikkate alınır.

(2) Önemli tüzel kişilerin aşağıdaki özelliklerden asgari birini haiz olması gerekmektedir:

a) Bankanın kârlılığına ya da fonlanmasına önemli ölçüde katkıda bulunması ya da varlık veya yükümlülüklerinde önemli paya sahip olması.

b) Banka için kritik fonksiyonlar veya kritik hizmetlerle bağlantılı olmak suretiyle kilit ticari faaliyetlerde bulunması.

c) Bankanın kilit operasyonlarını, risk veya idari fonksiyonlarını merkezi olarak gerçekleştiriyor olması.

ç) Bankanın mali bünyesinde bozulmaya yol açabilecek önemli riskler taşıması.

d) Banka için büyük bir risk oluşturmadan elden çıkarılamaması veya tasfiye edilememesi.

e) Finansal sistemin istikrarı için önem arz etmesi.

Banka ve önemli tüzel kişilere ilişkin önlem planında yer verilecek hususlar

MADDE 9 – (1) Önlem planında; banka ve önemli tüzel kişilerin iş ve risk stratejileri hakkında genel açıklamaya ve bunların faaliyette bulunduğu diğer ülkelerin listesini de içerecek şekilde iş modelleri ve iş planları ile ilgili açıklamaya yer verilir.

(2) Bankanın temel faaliyet kolları ile kritik fonksiyonları önemli tüzel kişiler ile eşleştirilir.

(3) Bankanın ve önemli tüzel kişilerin hukuki durumları ve mali yapıları açıklanır. Bu açıklamalarda asgari olarak aşağıda belirtilen grup içi bağlantılılıklara yer verilir:

a) Mevcut olan tüm önemli grup içi riskler ve finansman ilişkileri, banka ve önemli tüzel kişiler arasında sermaye hareketleri, mevcut grup içi garantiler ve önlem planı tedbirinin uygulanması gerektiğinde devreye sokulacak grup içi garantiler.

b) Gruptaki tüzel kişiler arasında yasal bağlayıcılığı olan anlaşmaları da kapsayacak şekilde yasal bağlantılılık.

c) Merkezileştirilmiş bilgi teknolojisi fonksiyonları, hazine fonksiyonları, risk yönetimi fonksiyonları veya idari fonksiyonlar başta olmak üzere, bir tüzel kişide merkezileştirilmiş veya grubun faaliyetleri açısından önemli fonksiyonlar içeren operasyonel bağlantılılık.

(4) Banka ve önemli tüzel kişiler için asgari olarak aşağıdakileri içerecek şekilde dışsal bağlantılılıklar açıklanır:

a) Karşı taraflardan önemli alacaklar ve/veya karşı taraflara olan önemli yükümlülükler.

b) Banka ve önemli tüzel kişiler tarafından, finansal piyasaların diğer katılımcılarına sağlanan finansal ürünler ve hizmetler.

c) Banka ve önemli tüzel kişilere üçüncü kişiler tarafından sağlanan önemli hizmetler.

(5) Grup içinde yer almakla birlikte önemli tüzel kişi olarak önlem planında dikkate alınmayan tüzel kişilere ilişkin dikkate alınmama gerekçeleri açıklanır.

Temel faaliyet kolları

MADDE 10 – (1) Önlem planı, bankanın temel faaliyet kollarının belirlenmesi sürecine ve ölçütlerine yönelik detaylı açıklamaları içerir.

(2) Temel faaliyet kollarının belirlenmesinde; bankanın organizasyon yapısı, kurumsal stratejisi, faaliyet koluyla yaratılan gelirin toplam gelirler içerisindeki payı, toplam varlıkları ve gelirleri, pazar payı, faaliyet kolunun büyüme beklentileri ve marka değeri gibi niteliksel ve niceliksel unsurlar dikkate alınır.

Kritik fonksiyonlar

MADDE 11 – (1) Önlem planı, bankanın kritik fonksiyonlarının belirlenmesi sürecine ve ölçütlerine yönelik detaylı açıklamaları içerir.

(2) Kritik fonksiyonlarının belirlenmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

a) Fonksiyonun üçüncü taraflara yönelik olması.

b) Fonksiyonun sağlanamamasının üçüncü taraflar üzerinde önemli etkisinin olması, bulaşma riski doğurması ve finansal sistemin istikrarını sekteye uğratması.

(3) Kritik fonksiyonlar belirlenirken üçüncü taraflar üzerindeki önemli etkinin değerlendirilmesinde asgari olarak aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

a) Fonksiyonun türü.

b) Fonksiyon kapsamındaki işlemlerin hacmi ve sayısı.

c) Fonksiyonun sürdürülememesinden etkilenen gerçek veya tüzel kişi sayısı.

ç) Fonksiyonun ikame edilebilirliği.

(4) Başka bir hizmet sağlayıcısından kolaylıkla, benzer içerik ve kalite ile kabul edilebilir bir maliyetle ve makul bir süre zarfında ikame edilebilen fonksiyonlar kritik olarak nitelendirilemez.

Kritik hizmetler

MADDE 12 – (1) Bankanın kritik fonksiyonları gerçekleştirmek için aldığı hizmetin kritik olup olmadığının değerlendirilmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

a) Hizmetin verilememesi ya da kesintiye uğraması sonucunda, hizmeti alan banka tarafından  gerçekleştirilen kritik fonksiyonların sürdürülememesi veya önemli ölçüde kesintiye uğraması sonucunu doğurması.

b) Başka bir hizmet sağlayıcısından kolaylıkla, benzer içerik ve kalite ile kabul edilebilir bir maliyetle ve makul bir süre zarfında ikame edilememesi.

Önlem planı tedbirleri

MADDE 13 – (1) Önlem planı tedbirleri, üçüncü bölümde yer alan önlem planı senaryoları dikkate alınarak bankanın mali bünyesinin korunmasına veya iyileştirilmesine katkıda bulunacak şekilde belirlenir. Banka bu tedbirleri, uygulanmaları halinde yaratabilecekleri etki ve uygulanabilirlik düzeylerini de içerecek şekilde açıklar.

(2) Önlem planı tedbirleri asgari olarak aşağıdaki tedbirlerden oluşur:

a) Bankanın mali bünyesinin korunmasına veya iyileştirilmesine, temel faaliyetlerinin ve kritik fonksiyonlarının sürdürülebilirliğini sağlamaya yönelik özkaynak ve likidite tedbirleri.

b) İç ve dış kaynaklarla bankanın özkaynaklarının korunmasına yönelik tedbirler.

c) Bankanın yükümlülüklerini yerine getirmesi ve faaliyetlerini sürdürmesi için gerekli olan acil durum fonlama kaynaklarına erişmesine yönelik tedbirler.

ç) Aktif kalitesinin düzeltilmesine, maruz kalınan riskin ve kaldıracın azaltılmasına veya faaliyet kollarının yeniden yapılandırılmasına yönelik tedbirler.

d) Yükümlülüklerin, herhangi bir temerrüt hali veya derecelendirme notu düşüşü gibi tetikleyici bir olaya yol açmaksızın ihtiyarı olarak yeniden yapılandırılmasına imkân tanıyan tedbirler.

Etki analizi

MADDE 14 – (1) Önlem planı, önlem planı tedbirlerine ilişkin etki analizini içerir.

(2) Etki analizinde, uygulanacak önlem planı tedbirinin ilişkili olduğu temel faaliyet kollarının ve varlıkların değerinin belirlenmesine ilişkin süreçlerin detaylı açıklamasına yer verilir.

(3) Etki analizinde, uygulanacak önlem planı tedbirinin; bankanın ve önemli tüzel kişilerin sermayesine, likidite pozisyonuna ve fonlama imkânlarına, kârlılığına ve faaliyetlerine yönelik beklenen etkisi değerlendirilir. Söz konusu değerlendirmede, grup içinde yer almakla birlikte önemli tüzel kişi olarak önlem planında dikkate alınmayan tüzel kişilerden önlem planı tedbirlerinden etkilenebilecek ya da önlem planı tedbirinin uygulamasına dâhil olabilecekler uygunluğu ölçüsünde açıkça belirlenir.

(4) Etki analizinde, her bir önlem planı tedbirinin bankanın kritik fonksiyonları, pay sahipleri, müşteriler ve karşı taraflar ile finansal sistem üzerindeki etkisi değerlendirilir.

(5) Bu madde kapsamında yapılacak etki analizlerinde kullanılan tüm varsayımlar ve değerlemeler detaylı bir şekilde açıklanır.

(6) Her bir önlem planı tedbiri için, tahmini uygulanma ve etkilerinin ortaya çıkma süreleri açıklanır.

Uygulanabilirlik değerlendirmeleri

MADDE 15 – (1) Her bir önlem planı tedbirinin uygulanabilirliği değerlendirilirken asgari olarak aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

a) Önlem planı tedbirinin uygulanmasından kaynaklanabilecek riskler, önlem planı tedbirleri ve benzer önlemlerin önceki uygulamaları sırasında edinilen tecrübeler de dikkate alınmak suretiyle değerlendirilir.

b) Önlem planı tedbirlerinin zamanında ve etkili şekilde uygulanmasına engel olabilecek önemli hususlar belirlenerek bunlara ilişkin olası çözüm yolları açıklanır. Bu hususlar belirlenirken bankanın hâkim ortağı ile grubun yapısından veya bunlar arasında yapılan anlaşmalardan kaynaklanan sebepler ile özkaynakların güçlendirilmesine veya bunlar arasındaki yükümlülüklerin geri ödenmesine mani olabilecek önemli fiili veya hukuki engellerin olup olmadığı değerlendirilir.

(2) Önlem planı tedbirlerinin zamanında ve etkili şekilde uygulanmasına engel olabilecek hususlar, özellikle hukuki, operasyonel, finansal, iş riski ve itibar riski gibi faktörler dikkate alınarak değerlendirilir.

(3) Herhangi bir önlem planı tedbirinin uygulanmasının başka bir önlem planı tedbirinin uygulanabilirliğini olumsuz etkilemesi ihtimalinin olması durumunda bu durum önlem planında belirtilir.

Operasyonların sürekliliği

MADDE 16 – (1) Önlem planında, her bir önlem planı tedbirinin uygulanması sırasında bankanın operasyonlarının sürekliliğinin ne şekilde sağlanacağına ilişkin asgari olarak aşağıdaki hususlar değerlendirilir:

a) İlgili finansal piyasa altyapısına (ödeme, mutabakat ve takas sistemi gibi) erişimin sürekliliğini sağlayacak sistemler ve alınacak önlemler.

b) Banka ve önemli tüzel kişilerin operasyonlarının (bilgi sistemleri, destek hizmetleri, insan kaynakları gibi) sürekliliğini sağlayacak sistemler ve alınacak önlemler.

İletişim ve kamuya açıklama

MADDE 17 – (1) Önlem planı, önlem planı tedbirinin uygulanması halinde ilgili tedbire özgü dikkate alınacak iletişim ve kamuya açıklama süreçlerini içerir. Bahse konu süreçler asgari olarak aşağıdaki hususları içerecek şekilde açıklanır:

a) Banka içi iletişim.

b) Uygun olduğu ölçüde, pay sahipleri ve diğer yatırımcılar, ilgili otoriteler, karşı taraflar, finansal piyasalar ve mudilerle iletişimi içerecek şekilde banka dışı taraflar ile iletişim.

c) Piyasada ortaya çıkabilecek olumsuz tepkilerin yönetilmesine ilişkin belirlenen stratejiler.

ç) İletişimin ve kamuya açıklamanın ne şekilde ve ne zaman yapılacağına ilişkin açıklama.

d) Önlem planı tedbirlerinin özel bir iletişim gerekliliği yaratıp yaratmayacağına ilişkin değerlendirme.

(2) Bu madde kapsamında gerçekleştirilecek iletişim ve kamuya açıklama faaliyetlerinde itibar riski başta olmak üzere doğabilecek her türlü risk dikkate alınır.

Hazırlık önlemleri

MADDE 18 – (1) Önlem planı, önlem planı tedbirlerinin zamanında uygulanması ve etkinliğinin artırılması için alınması gereken hazırlık önlemlerinin analizini, bunların uygulanması için gerekli zamanı ve bu önlemlerin uygulanmasına engel olabilecek hususlara yönelik tedbirleri içerir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Önlem Planı Senaryoları

Önlem planı senaryoları ve senaryo analizine ilişkin esaslar

MADDE 19 – (1) Önlem planı tedbirlerinin geçerliliğinin ve uygulanabilirliğinin farklı stres koşulları altında değişebileceği dikkate alınarak; önlem planının yeterliliği, etkinliği, etkisi ve uygulanabilirliği, önlem planı senaryoları çerçevesinde test edilir.

(2) Önlem planı senaryoları; sistemik senaryo, bankaya özgü senaryo ve birleşik senaryo olmak üzere asgari olarak üç senaryodan oluşur. Senaryo sayısı, bankanın iş modeli, büyüklüğü, fonlama modeli, diğer kuruluşlar ve finansal sistemle olan bağlantılılıkları ile uyumlu olacak şekilde belirlenir. Söz konusu senaryolar aşağıdaki olayları kapsar:

a) Finansal sistem veya reel ekonomi üzerinde olumsuz sonuçlar doğurabilecek sistemik olaylar.

b) Banka açısından olumsuz sonuçlar doğurabilecek bankaya özgü olaylar.

c) Aynı anda ve etkileşimli olarak ortaya çıkacak sistemik ve bankaya özgü olayların kombinasyonu.

(3) Senaryolar, bankanın kırılganlıkları ve zayıflıkları dikkate alınarak, bankanın iş ve fonlama modeli, faaliyetleri ve yapısı, büyüklüğü veya diğer kuruluşlar ve finansal sistemle olan bağlantılılıklarını da içerecek şekilde oluşturulur.

(4) Senaryolarda öngörülen olaylar, önlem planındaki tedbirlerin zamanında alınmaması durumunda bankanın faaliyetlerini sürdüremeyecek noktaya gelmesi sonucunu doğuracak nitelikte belirlenir. Bankanın faaliyetlerini sürdüremeyecek noktaya gelmesinin tespitinde ters stres testi sonuçları ile likidite yaşam süresi analizleri de dikkate alınır.

(5) Senaryolarda, istisnai fakat gerçekleşebilir olaylara yer verilir.

(6) Her bir senaryo için öngörülen stresin, ilgili önlem planı göstergeleri üzerindeki etkisi; göstergelerin stres koşulları altında nasıl değiştiği gösterilmek suretiyle açıklanır. Seçilen göstergelerin veya bunlara ilişkin belirlenen eşiklerin senaryo çerçevesinde önlem planı tedbirlerini uygulamak üzere bankanın yeterince zamanı olacak şekilde belirlenip belirlenmediği test edilir.

(7) Her bir senaryoda, uygulanacak önlem planı tedbirleri ve bunların uygulanma sırası açıklanır ve seçilen tedbirlerin bankanın mali durumunun düzeltilmesi bakımından uygun tedbirler olduğu gösterilir. Banka, önlem planı tedbirlerinin uygulanabilirliğini, tedbirler arasındaki bağımlılıklar, içsel kaynak sınırları ve dışsal faktörler kapsamında değerlendirir.

(8) Her bir senaryo için yapılacak analizde, ilgili senaryoda öngörülen olayların, asgari olarak, bankanın özkaynağı, likiditesi, kârlılığı, risk profili, iş modeli, operasyonları (ödeme, mutabakat ve takas sistemlerini de içerecek şekilde), temel faaliyet kolları, kritik fonksiyonları ve itibarı üzerindeki etkilerine yer verilir.

Sistemik olaylar

MADDE 20 – (1) Sistemik olaylar ile ilgili senaryolar oluşturulurken ilgisine göre asgari olarak aşağıdaki olaylar dikkate alınır:

a) Finansal istikrar üzerinde etkili olan karşı taraflardan birinin veya birkaçının faaliyetlerinin önemli ölçüde sekteye uğraması veya sona ermesi.

b) Bankalararası para piyasasındaki likiditenin azalması.

c) Bir veya birkaç piyasada varlık fiyatlarında oluşan olumsuz hareketler.

ç) Ülke riskindeki artış ve bankanın faaliyetlerinin yoğunlaştığı ülkelerden önemli ölçüde sermaye çıkışı

d) Makroekonomik koşullardaki bozulma.

e) Global koşullardaki bozulmanın ülke ekonomisi üzerindeki olumsuz etkileri.

Bankaya özgü olaylar

MADDE 21 – (1) Bankaya özgü senaryolar oluşturulurken ilgisine göre asgari olarak aşağıdaki olaylar dikkate alınır:

a) Bankanın önemli ölçüde etkilenebileceği şekilde karşı tarafların temerrüdü, faaliyetlerinin önemli ölçüde sekteye uğraması veya sona ermesi.

b) Bankanın veya hâkim ortağının itibarının zedelenmesi.

c) Hızlı ve/veya yüksek tutarda likidite çıkışı.

ç) Bankanın yüksek tutarda riskinin bulunduğu varlık fiyatlarında olumsuz hareketler.

d) Yüksek kredi zararları.

e) Yüksek faaliyet zararları.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Önlem Planı Göstergeleri

Önlem planı göstergelerinin içeriği

MADDE 22 – (1) Banka, önlem planı tedbirlerinin alınmasını sağlamak üzere niceliksel ve niteliksel göstergeler ve bu göstergelerle ilişkili eşikler belirler. Belirlenen eşikler önlem planının uygulanmasına yönelik kararın alınacağı aşamayı gösterir. Eşikler ile eşiklerin aşılması durumunda uygulanacak önlem planı tedbirleri eşleştirilir.

(2) Önlem planı göstergeleri ve bunlara ilişkin eşikler, banka tarafından asgari olarak Ek-1’de yer alan Önlem Planında Asgari Olarak Kullanılması Öngörülen Göstergeleri içerecek şekilde aşağıdaki başlıklar altında belirlenir:

a) Özkaynak göstergeleri.

b) Likidite göstergeleri.

c) Kârlılık göstergeleri.

ç) Aktif kalitesi göstergeleri.

d) Piyasa bazlı göstergeler.

e) Makroekonomik göstergeler.

(3) İkinci fıkranın (d) ve (e) bentlerinde belirtilen göstergeler, bu göstergelerin banka açısından uygulanabilir olmadığının açıklanması şartıyla kullanılmayabilir. Banka, gerek görmesi halinde ikinci fıkrada belirtilen asgari göstergelere ilave olarak Ek-1’de yer alan Önlem Planında Kullanılabilecek İlave Göstergeler veya kendi belirleyeceği diğer göstergeleri de içerecek şekilde gösterge ve eşik belirleyebilir.

(4) Önlem planı göstergelerinin;

a) Bankanın iş modeli ve stratejisi ile uyumlu olması,

b) Bankanın risk profili açısından yeterli olması,

c) Bankanın mali durumunu etkileme olasılığı yüksek olan temel kırılganlıklar ile ilişkili olması,

ç) Bankanın büyüklüğüne ve karmaşıklığına uygun olması,

d) İkinci fıkrada yer alan başlıklarda oluşabilecek kötüleşmeyi zamanında tespit edebilecek sayıda, çeşitlilikte ve yeterlilikte olması,

e) Bankanın politikaları, süreçleri, sistemleri, risk yönetim çerçevesi, likidite ve sermaye planlamaları, iş sürekliliği planı, kurumsal yönetim çerçevesi ve içsel karar mekanizmaları ile uyumlu olması,

zorunludur.

(5) Niceliksel göstergelerin hangi seviyede olduğu hususunda banka üst yönetiminin bilgilendirilmesi amacıyla ilgili göstergelere ilişkin önem derecesi artan kademeler belirlenmesi mümkündür.

(6) Eşiklere ilişkin bir yasal sınır olması durumunda, eşikler bu sınırdan daha ihtiyatlı bir düzeyde belirlenir. Eşiklerin aşılması halinde tedbirlerin zamanında alınmasını sağlayacak şekilde eşiklerin nasıl belirlendiği açıklanır. Eşiklerin ne ölçüde aşıldığı ve aşımın gerçekleşme hızı dikkate alınır.

(7) Önlem planı göstergeleri ile eşikler, asgari yılda bir kez olmak üzere ve gerekli oldukça gözden geçirilir.

(8) Göstergeler, bankanın mali durumunu düzeltecek nitelikteki önlemlerin gecikmeksizin alınmasına imkân tanıyacak şekilde sürekli olarak izlenir.

(9) Bankanın bilgi sistemlerinin, göstergelerin kolay ve düzenli olarak izlenmesine uygun olması ve Kurumun talep etmesi halinde göstergelerin düzeyinin gecikmeksizin Kuruma gönderilmesine imkân vermesi sağlanır.

Özkaynak göstergeleri

MADDE 23 – (1) Özkaynak göstergeleri, özkaynakların niteliğinde ve niceliğinde mevcut durumda veya gelecekte ortaya çıkabilecek önemli ölçüdeki kötüleşmeleri saptayacak şekilde belirlenir.

(2) Özkaynak göstergeleri belirlenirken, özkaynaklarının korunmasını veya iyileştirilmesini sağlayan bazı önlemlerin alınmasının uzun zaman gerektirebileceği ya da bu önlemlerin piyasaya ve diğer koşullara olan duyarlılığının daha yüksek olabileceği dikkate alınır. Bunların sağlanması için özellikle özkaynak hesaplamasına dâhil edilen borçlanma araçlarının vadelerini de esas alan geleceğe yönelik tahminler dikkate alınır.

(3) Özkaynak göstergelerine ilişkin eşikler, bankanın risk profili ile bankaya özgü durumlar dikkate alınarak belirlenir.

Likidite göstergeleri

MADDE 24 – (1) Likidite göstergeleri;

a) Bankanın mevcut durumda veya gelecekteki likidite ve fonlama ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik kapasitesini olumsuz yönde etkileyebilecek mevcut veya potansiyel durumları saptayacak,

b) Bankanın kısa ve uzun vadeli likidite ve fonlama ihtiyaçları ile toptan fonlama piyasalarına ve mevduata olan bağımlılığını önemli para birimleri bazında ortaya koyacak,

c) Bilanço dışı işlemlerden veya bankanın taraf olduğu sözleşmelerden kaynaklanabilecek likidite ihtiyaçları gibi potansiyel likidite ve fonlama ihtiyaçlarını ortaya koyacak,

şekilde belirlenir.

(2) Likidite göstergelerine ilişkin eşikler, bankaya özgü durumlar nedeniyle bankanın likidite pozisyonunun olası değişim hızı ve bankanın risk profili göz önünde bulundurulmak suretiyle belirlenir.

Kârlılık göstergeleri

MADDE 25 – (1) Kârlılık göstergeleri, bankanın kârlılığının azalması sonucunda mali durumunda hızlı bir kötüleşmeye neden olacak durumları yansıtacak şekilde belirlenir.

(2) Kârlılık göstergeleri belirlenirken, bankanın kâr veya zarar durumunda önemli etki yaratabilecek mevzuata uyumsuzluk, içsel ve dışsal usulsüzlük gibi operasyonel risk kaynaklı zararlar da dikkate alınır.

Aktif kalitesi göstergeleri

MADDE 26 – (1) Aktif kalitesi göstergeleri, bankanın aktif kalitesinin zaman içindeki gelişimini değerlendirmeye ve izlemeye imkân verecek şekilde belirlenir.

(2) Aktif kalitesi göstergeleri, bilanço dışı işlemlerin aktif kalitesi üzerindeki etkisini de içerir.

Piyasa bazlı göstergeler

MADDE 27 – (1) Piyasa bazlı göstergeler, piyasa katılımcılarının bankanın mali durumunda, finansman kaynaklarına erişimini engelleyecek hızda bir bozulmanın olabileceğine yönelik beklentilerini yansıtacak şekilde belirlenir.

Makroekonomik göstergeler

MADDE 28 – (1) Makroekonomik göstergeler, bankanın faaliyetlerinin, alacaklarının veya fonlama kaynaklarının yoğunlaştığı ülkelerdeki veya sektörlerdeki ekonomik koşulların bozulmasını yansıtacak şekilde belirlenir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Bildirim yükümlülüğü

MADDE 29 – (1) Yıl sonları itibarıyla hazırlanacak önlem planları, takip eden yılın Mart ayı sonuna kadar Kuruma gönderilir. İhtiyaç duyulması halinde, Kurum önlem planının hazırlanma ve bildirim tarihini değiştirebilir.

(2) Önlem planı tedbirlerinde değişiklik gerektiren önemli gelişmelerin ortaya çıkması halinde önlem planı güncellenerek ivedilikle Kuruma gönderilir.

(3) Önlem planlarının yeterliliği, Kurum tarafından değerlendirilir ve gerek görülmesi halinde önlem planları, Kurumca belirlenecek süre içerisinde yeniden hazırlanıp Kuruma gönderilir.

(4) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendinde belirtilen değerlendirmeye esas teşkil eden iç denetim raporu önlem planı ekinde Kuruma gönderilir.

(5) Önlem planı göstergelerine ilişkin eşik değerlerin yakın zamanda aşılma ihtimalinin bulunması veya aşılması halinde, bu durum ve sebebi ivedilikle Kuruma bildirilir. Yapılacak bildirimde; alınmış veya alınacak olan önlem planı tedbirleri ile varsa önlem planında yer almayan alınmış veya alınacak olan ilave tedbirlere ve önlem planında yer almakla birlikte uygulanmayacak olan tedbirlerin bulunması halinde, bunların uygulanmama gerekçelerine yer verilir.

Bildirim tarihine ilişkin uygulama

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 29 uncu maddenin birinci fıkrasının uygulanmasında; 2020 yıl sonu itibarıyla hazırlanacak önlem planları, takip eden yılın Haziran ayı sonuna kadar Kuruma gönderilir.

Yürürlük

MADDE 30 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 31 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.

Eki için tıklayınız

 

Devamı: Sistemik Önemli Bankalarca Hazırlanacak Önlem Planlarına İlişkin Yönetmelik Alomaliye.com Güncel Mevzuat, Muhasebe, Ekonomi, Vergi, SGK Haberleri ilk yayınlayan websitedir.

Tasarruf Finansman Faaliyetinde Bulunan Kişi ve Kuruluşlar Hakkında Duyuru

Tasarruf Finansman Faaliyetinde Bulunan Kişi ve Kuruluşlar Hakkında Duyuru

Bilindiği üzere, 7292 sayılı “Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” 04.03.2021 tarihi itibarıyla TBMM Genel Kurulunda kabul edilmiş ve 07.03.2021 tarihli ve 31416 saylı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu düzenleme ile ülkemizde faaliyet gösteren Tasarruf Finansman Şirketleri, 6361 sayılı “Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu” (Kanun) kapsamında Kurumumuz düzenleme ve denetimi yetkisi altına alınmıştır.

Kanuna eklenen “Tasarruf finansman şirketlerinin intibak süreci” başlıklı Geçici 7 nci maddede, “Tasarruf finansman faaliyeti yürüten şirketlerin 1 ay içinde Kurumumuza başvuruda bulunmak ve durumlarını Kanun hükümlerine uygun hale getireceklerine veya müşteri hak ve menfaatlerini zarar uğratmadan tasfiye olacaklarına dair bir plan sunmak zorunda oldukları” hükmü yer almaktadır.

Bu itibarla, hâlihazırda tasarruf finansman faaliyeti yürüten tüm kişi ve kuruluşların 07.04.2021 tarihine kadar aşağıda yer verilen bilgi ve belgelerle, Kanun hükümlerine intibak etmek veya tasfiye olmak üzere Kurumumuza başvuru yapmaları zorunludur. Zira mevcut durumda tasarruf finansman faaliyetinden kaynaklanan borç ve/veya alacakları bulunan ancak belirtilen tarihe kadar Kurumumuza henüz başvuru yapmamış olanlar hakkında Kanunun 46 ncı maddesi hükümleri uyarınca işlem tesis edilecektir.

Kanunun Geçici 7 nci maddesi kapsamında Kurumumuza başvuracak şirketler, verecekleri dilekçe ile birlikte Ek’te yer alan formata uygun belgeleri noter onaylı şekilde;

– İntibak veya iradi tasfiye planını,

– Bilgi formunu,

– Tasarruf finansman faaliyetinde bulunduklarına dair beyanı,

– Sürecin tamamlanacağına ilişkin yönetim kurulu taahhüdünü,

– Ortaklarına ait beyanname ve taahhütlerini,

– Üst düzey yöneticilerine ait beyannameyi

– Kamu Gözetimi Kurumu tarafından kamu yararını ilgilendiren kuruluşların denetimi ile yetkilendirilmiş bir bağımsız denetim kuruluşu ile yapılan bağımsız denetim sözleşmesini sunacaklardır.

Kamuoyuna saygı ile duyurulur.

TASARRUF FİNANSMAN ŞİRKETLERİNİN, İNTİBAK, BİRLEŞME/DEVİR VE İRADİ TASFİYE PLANI DOSYASINDA YER ALMASI GEREKEN ASGARİ UNSURLAR

Eki İçin Tıklayınız

personel programı

Devamı: Tasarruf Finansman Faaliyetinde Bulunan Kişi ve Kuruluşlar Hakkında Duyuru Alomaliye.com Güncel Mevzuat, Muhasebe, Ekonomi, Vergi, SGK Haberleri ilk yayınlayan websitedir.

Bankalarca Yapılacak Repo ve Ters Repo İşlemlerine İlişkin Esaslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

Bankalarca Yapılacak Repo ve Ters Repo İşlemleri 10/02/2021

10 Şubat 2021 Tarihli Resmi Gazete

Sayı: 31391

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan:

MADDE 1 – 6/12/2015 tarihli ve 29554 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankalarca Yapılacak Repo ve Ters Repo İşlemlerine İlişkin Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 2 nci maddesine birinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş, diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.

“(2) Bu Yönetmelik uyarınca repo işlemleri, faizsiz bankacılık ilke ve standartlarına uygun yöntemler ve finansal araçlar üzerinden gerçekleştirilen geri alma taahhüdü ile satım işlemlerini; ters repo işlemleri, faizsiz bankacılık ilke ve standartlarına uygun yöntemler ve finansal araçlar üzerinden gerçekleştirilen geri satma taahhüdü ile alım işlemlerini de kapsar.”

MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasına (h) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiş, diğer bent buna göre teselsül ettirilmiştir.

“ı) Yatırım fonu: 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 52 nci maddesinin birinci fıkrası hükümleri uyarınca tasarruf sahiplerinden fon katılma payı karşılığında toplanan para ya da diğer varlıklarla, tasarruf sahipleri hesabına, inançlı mülkiyet esaslarına göre Sermaye Piyasası Kurulunca belirlenen varlık ve haklardan oluşan portföy veya portföyleri işletmek amacıyla portföy yönetim şirketleri tarafından fon iç tüzüğü ile kurulan ve tüzel kişiliği bulunmayan mal varlığını,”

MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (ç) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı fıkraya (d) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bentler eklenmiş ve diğer bent buna göre teselsül ettirilmiş, aynı maddenin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye ikinci fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“c) Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı, Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketi, Türkiye Varlık Fonu, kamu iktisadi kuruluşları, mahalli idareler ve bunlarla ilgili idare, işletme ve kuruluşların 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca ihraç ettikleri borçlanma araçları.

ç) Türkiye’de yerleşik ihraççılar tarafından yurt içinde veya yurt dışında ihraç edilmiş ve yurt içinde ya da yurt dışındaki borsalarda veya teşkilatlanmış diğer pazaryerlerinde işlem gören borçlanma araçları, kira sertifikaları, gayrimenkul sertifikaları, projeye dayalı menkul kıymetler, varlığa dayalı menkul kıymetler, varlık teminatlı menkul kıymetler, ipoteğe dayalı menkul kıymetler ve ipotek teminatlı menkul kıymetler.”

“e) Serbest fonlar hariç olmak üzere yatırım fonlarının katılma payları.

f) Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin kamu tüzel kişiliği altında yer alan ve ayrı tüzel kişiliği olmayan kamu kuruluşlarının ve TCMB’nin üyesi ya da ortağı olduğu uluslararası kuruluş niteliğindeki yabancı kuruluşlarca ihraç edilmiş borçlanma araçları, kira sertifikaları, gayrimenkul sertifikaları, projeye dayalı menkul kıymetler, varlığa dayalı menkul kıymetler, varlık teminatlı menkul kıymetler, ipoteğe dayalı menkul kıymetler ve ipotek teminatlı menkul kıymetler.”

“(2) Yurt dışında yerleşiklerle yapılacak repo ve ters repo işlemlerinde birinci fıkrada belirtilen finansal araçlara ilave olarak yurt dışındaki borsalarda veya teşkilatlanmış diğer pazar yerlerinde işlem gören finansal araçlar da işleme konu edilebilir. Yurt dışında yerleşiklerle yapılacak repo ve ters repo işlemlerinde sadece Borsa İstanbul A.Ş. tarafından Borsa İstanbul A.Ş. pazarlarında repo ve ters repo işlemlerine konu olmak üzere belirlenen paylar işleme konu edilebilirken yurt dışındaki borsalarda veya teşkilatlanmış diğer pazar yerlerinde işlem gören paylar repo ve ters repo işlemine konu edilemez.”

“(3) Birinci fıkranın (f) bendinde sayılan varlıkların repo ve ters repo işlemine konu edilmesi, buna ilişkin talebin Takasbank’a iletilmesi üzerine Takasbank tarafından belirlenecek tarihten sonra mümkün olabilir.”

personel programı

MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasına aşağıdaki bentler eklenmiş, aynı maddeye beşinci fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiş, aynı maddenin mevcut altıncı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“ç) Yatırım fonlarının değerlemesinde Sermaye Piyasası Kurulunca hazırlanan 30/12/2013 tarihli ve 28867 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yatırım Fonlarının Finansal Raporlama Esaslarına İlişkin Tebliğ hükümleri esas alınır.

d) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (f) bendi kapsamındaki finansal araçların değerlemesinde, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Kurumunca çıkarılan Türkiye Muhasebe/Finansal Raporlama Standartları esas alınır.”

“(6) İkinci fıkranın (ç) bendi kapsamında değerlemesi yapılan yatırım fonlarının teminatlandırılmasında kullanılacak gösterge niteliğindeki değer ilgili kıymetin repoya konu edildiği günde Takasbank’a bildirilen son fiyat olup teminatlandırmada;

a) Para piyasası şemsiye fonuna bağlı fonlar için gösterge niteliğindeki değerinin %95’i,

b) Borçlanma araçları şemsiye fonuna bağlı fonlar ve borçlanma aracı endeksini takip eden borsa yatırım fonları için gösterge niteliğindeki değerinin %90’ı,

c) Hisse senedi şemsiye fonuna bağlı fonlar ve ortaklık payı endeksini takip eden borsa yatırım fonları için gösterge niteliğindeki değerinin %80’i,

ç) Diğer şemsiye fonlara bağlı fonlar ile diğer borsa yatırım fonları (serbest şemsiye fonlara bağlı fonlar hariç) için gösterge niteliğindeki değerinin %85’i,

d) Gayrimenkul/girişim sermayesi yatırım fonları için gösterge niteliğindeki değerinin %75’i,

esas alınır.

(7) İkinci fıkranın (d) bendi kapsamında değerlemesi yapılan finansal araçların teminatlandırılmasında gösterge niteliğindeki değerinin %100’ü esas alınır.”

“(8) Repo ve ters repo işlemlerine konu nakit ve teminatın farklı para birimi cinsinden olması durumunda; üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci fıkralarda yer alan teminat oranları %5 daha düşük olmak üzere uygulanır.”

MADDE 5 – Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“a) Taraflar arasında, işlemlerin genel esaslarını düzenleyen bir çerçeve sözleşmenin yapılması.”

MADDE 6 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 7 – Bu Yönetmelik hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.

Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi Sayısı
6/12/2015 29554

 

Devamı: Bankalarca Yapılacak Repo ve Ters Repo İşlemlerine İlişkin Esaslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Alomaliye.com Güncel Mevzuat, Muhasebe, Ekonomi, Vergi, SGK Haberleri ilk yayınlayan websitedir.

Bankaların Kıymetli Maden Alım Satımına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

Bankaların Kıymetli Maden Alım Satımı 10/02/2021

10 Şubat 2021 Tarihli Resmi Gazete

Sayı: 31391

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan:

MADDE 1 – 22/6/2016 tarihli ve 29750 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankaların Kıymetli Maden Alım Satımına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(2) Bankalar, bankalar adına kıymetli maden değerleme ve toplama hizmeti veren anlaşmalı kuyumcular ve kıymetli maden eksperleri tarafından banka müşterilerinin altın cinsinden mevduat/özel cari/katılma hesaplarına alacak kaydetmek üzere toplanan fiziki altınlar, asgari olarak aşağıdaki tabloda yer verilen milyem değerleri üzerinden değerlenir. Değerleme işlemine ilişkin, içeriğinde asgari olarak, değerlemeye konu her bir parçanın; ayırt edici/tanımlayıcı ibaresi, gram cinsinden ağırlığı, ayarı, dönüşümünde kullanılan milyem değeri ve dönüşüm sonrası gram cinsinden ağırlığı ile tüm parçaların dönüşüm sonrası gram cinsinden toplam ağırlığının yer aldığı teslim tutanağı düzenlenerek, bu tutanağın bir örneği müşteriye verilir.

AYAR ÜRÜN MİLYEM
24 Ayar Darphane Ürünleri 0,995
24 Ayar BİAŞ Listesinde Yer Alan Rafinerilerin Ürünleri 0,995
24 Ayar BİAŞ Listesinde Yer Almayan Rafinerilerin Ürünleri 0,992
22 Ayar Darphane Üretimi Ziynet 0,912
22 Ayar 22 Ayar Bilezik 0,910
22 Ayar Muhtelif Hurda Altın 0,907
21 Ayar Muhtelif Hurda Altın 0,855
18 Ayar Muhtelif Hurda Altın 0,725
14 Ayar Muhtelif Hurda Altın 0,555
 8 Ayar Muhtelif Hurda Altın 0,2975

MADDE 2 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3 – Bu Yönetmelik hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.

Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi Sayısı
22/6/2016 29750
personel programı

Devamı: Bankaların Kıymetli Maden Alım Satımına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Alomaliye.com Güncel Mevzuat, Muhasebe, Ekonomi, Vergi, SGK Haberleri ilk yayınlayan websitedir.

Bankaların Destek Hizmeti Almalarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

Bankaların Destek Hizmeti Almaları 11/12/2020

11 Aralık 2020 Tarihli Resmi Gazete

Sayı: 31331

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan:

MADDE 1 – 5/11/2011 tarihli ve 28106 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankaların Destek Hizmeti Almalarına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin yedinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(7) Başka şirket bünyesinde istihdam edilmekle birlikte bankada geçici veya sürekli olarak çalışan personel aracılığıyla yapılanlar hariç olmak üzere, destek hizmeti kuruluşlarından sağlanacak pazarlama faaliyeti mevduat veya katılım fonu kabulü hariç bireysel nitelikli ürün ve hizmetlerin, 23/10/2015 tarihli ve 29511 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankaların Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde belirtilen perakende alacaklar sınıfına giren ürün ve hizmetlerin, her türlü gayrimenkul ve vasıta alım satımına yönelik ürün ve hizmetlerin ve kredi kartlarının pazarlanması ile sınırlıdır. Bankalarca mevduat veya katılım fonu kabulü dışındaki faaliyetlerinden herhangi birinin pazarlanması konusunda destek hizmeti alınması durumunda, pazarlama faaliyetleri oto bayilerinde, ikinci el motorlu araç satışı konusunda ilgili mevzuata göre alınması gereken yetki belgelerine sahip işletmelerde, emlak ofislerinde, çağrı merkezleri kullanılarak, şube içerisinde hizmet sunularak veya internet, televizyon, telefon, elektronik hizmet birimleri ve mevzuat ile izin verilen diğer dağıtım kanalları yoluyla gerçekleştirilebilir. Pazarlama hizmeti alımına ilişkin olarak ilgili diğer mevzuatta yer alan usul ve esaslar saklıdır.”

MADDE 2 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3 – Bu Yönetmelik hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.

personel programı
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi Sayısı
5/11/2011 28106
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi Sayısı
1- 29/1/2013 28543
2- 4/3/2017 29997

 

Devamı: Bankaların Destek Hizmeti Almalarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Alomaliye.com Güncel Mevzuat, Muhasebe, Ekonomi, Vergi, SGK Haberleri ilk yayınlayan websitedir.

BDDK Basın Açıklaması – Türev İşlem Sınırları

BDDK Basın Açıklaması – Türev İşlem Sınırları

Bilindiği üzere, 12/04/2020 tarihli basın açıklamamızda, bankaların, konsolidasyona tabi yurtdışındaki kredi kuruluşu ve finansal kuruluş niteliğini haiz ortaklıklarıyla gerçekleştirdiği işlemler hariç, yurtdışı yerleşiklerle yaptıkları bir bacağı döviz diğer bacağı TL olan

  • Vadede TL alım yönünde gerçekleştirecekleri para swapı, forward, opsiyon ve diğer türev işlemlere ilişkin olarak; söz konusu işlem tutarları toplamının, bankaların en son hesapladıkları yasal özkaynaklarına oranının %1 olarak;
  • Vadede TL satım yönünde gerçekleştirecekleri para swapı, forward, opsiyon ve diğer türev işlemlere ilişkin olarak; her bir takvim günü için sağlanması gereken ve söz konusu işlem tutarları toplamının, bankaların en son hesaplanan yasal özkaynaklarına oranının
    • Vadesine 7 gün kalan işlemler için %1 olarak,
    • Vadesine 30 gün kalan işlemler için %2 olarak,
    • Vadesine 1 yıl kalan işlemler için %10 olarak

belirlendiği ve söz konusu oranların günlük olarak solo ve konsolide bazda hesaplanacağı, opsiyon işlemlerinin hesaplamada delta eşdeğeri ile dikkate alınacağı, valör tarihi işlem tarihinden sonra olan (ileri valörlü) türev işlemlerin, hesaplamada valör tarihi itibarıyla dikkate alınacağı, mevcut aşımlar giderilinceye kadar aşım bulunan vade aralığında işlem yapılmayacağı ve her ne sebeple olursa olsun söz konusu işlemlerin anlaşılan vadeden önce bozulmak istenilmesi veya vadesinin uzatılmasının istenilmesi durumunda Kurumun yazılı onayının alınması yönünde karar alındığı hususu kamuoyu ile paylaşılmıştı.

COVID-19 salgını nedeniyle küresel piyasalardaki belirsizliklerin ve risklerin arttığı dönemde alınan söz konusu Kararın normalleşme adımları çerçevesinde tekrar değerlendirilmesi sonucunda, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu’nun 25/09/2020 tarihli ve 9169 sayılı Kararı ile, bankaların konsolidasyona tabi yurtdışındaki kredi kuruluşu ve finansal kuruluş niteliğini haiz ortaklıklarıyla gerçekleştirdiği işlemler hariç, yurt dışı yerleşiklerle yapılan

  • Vadede TL alım yönünde gerçekleştirecekleri para swapı, forward, opsiyon ve diğer türev işlemlere ilişkin olarak, söz konusu işlem tutarları toplamının, bankaların en son hesapladıkları yasal özkaynaklara oranı şeklinde belirlenmiş %1 olan sınırlamanın, %10 olarak yeniden belirlenmesine,
  • Vadede TL satım yönünde gerçekleştirecekleri para swapı, forward, opsiyon ve diğer türev işlemlere ilişkin olarak; her bir takvim günü için sağlanması gereken ve söz konusu işlem tutarları toplamının, bankaların en son hesapladıkları yasal özkaynaklarına oranı olarak belirlenmiş sınırlamanın
    • Vadesine 7 gün kalan işlemler için %1 yerine %2,
    • Vadesine 30 gün kalan işlemler için %2 yerine %5,
    • Vadesine 1 yıl kalan işlemler için %10 yerine %20

olarak yeniden belirlenmesine ve bu hesaplamada valör tarihi işlem tarihinden sonra olan (ileri valörlü) türev işlemlerin, hesaplamada valör tarihi itibarıyla dikkate alınmasına,

• 12/04/2020 tarihli ve 8989 sayılı Kararında yer verilen ve yukarıda belirtilen diğer hususların aynen uygulanmaya devam edilmesine

karar verilmiştir.

Kamuoyuna saygı ile duyurulur..

Devamı: BDDK Basın Açıklaması – Türev İşlem Sınırları Alomaliye.com Güncel Mevzuat, Muhasebe, Ekonomi, Vergi, SGK Haberleri ilk yayınlayan websitedir.

Banka Kartları ve Kredi Kartları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

Banka Kartları ve Kredi Kartları 25/09/2020

25 Eylül 2020 Tarihli Resmi Gazete

Sayı: 31255

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan:

MADDE 1 – 10/3/2007 tarihli ve 26458 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Banka Kartları ve Kredi Kartları Hakkında Yönetmeliğin 2 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “bilgi alışverişi ile takas ve mahsup işlemi yapan kuruluşlar” ibaresi “bilgi alışverişi yapan kuruluşlar” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bentler eklenmiştir.

“l) Kalıcı veri saklayıcısı: Kart hamilinin gönderdiği veya kendisine gönderilen bilgiyi, bu bilginin amacına uygun olarak makul bir süre incelemesine elverecek şekilde kaydedilmesini ve değiştirilmeden kopyalanmasını sağlayan ve bu bilgiye aynen ulaşılmasına imkân veren kısa mesaj, elektronik posta, internet, CD, DVD, hafıza kartı ve benzeri her türlü araç veya ortamı,

m) Uzaktan iletişim aracı: Mektup, telefon, faks, elektronik posta mesajı, internet, kısa mesaj hizmetleri gibi fiziksel olarak karşı karşıya gelinmeksizin sözleşme kurulmasına imkân veren her türlü araç veya ortamı,”

MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin başlığı “Bilgi alışverişi kuruluşlarının faaliyet izni alması” şeklinde, birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(1) Bilgi alışverişi kuruluşları faaliyet izni almak üzere Kuruma verecekleri başvuru dilekçelerine;

a) Bilgi alışverişi kuruluşunun ana sözleşmesinin,

b) Bilgi alışverişi kuruluşu kurulmasından beklenen faydayı analiz eden detaylı fizibilite raporu ile üç yıllık hedeflerin ortaya konulduğu tahmini bilânço ile kâr ve zarar cetvellerinin,

c) Ortaklık, teşkilat ve organizasyon yapısı, teknoloji alt yapısı hakkında ayrıntılı bilgi ve belgeler ile varsa bilgi alışverişi kuruluşu hakkında uluslararası kabul gören derecelendirme şirketleri tarafından hazırlanan ve öngörülen derecelendirmeyi de içeren raporun,

eklenmesi gerekir.”

MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “kart kuruluşu, bilgi alışverişi ile takas ve mahsup işlem kuruluşlarının” ibaresi “kart kuruluşu ile bilgi alışverişi kuruluşunun” şeklinde, dördüncü fıkrasında yer alan “bilgi alışverişi, takas ve mahsuplaşma kuruluşlarının” ibaresi “bilgi alışverişi kuruluşlarının” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 5 – Aynı Yönetmeliğin 12 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “bilgi alışverişi, takas ve mahsuplaşma kuruluşlarının” ibaresi “bilgi alışverişi kuruluşlarının” şeklinde, altıncı fıkrasında yer alan “Bilgi alışveriş ile takas ve mahsuplaşma işlem kuruluşlarının” ibaresi “Bilgi alışverişi kuruluşlarının” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 6 – Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “bilgi alışverişi, takas ve mahsuplaşma kuruluşlarının” ibaresi “bilgi alışverişi kuruluşunun” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 7 – Aynı Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Kart kuruluşlarının, bilgi alışveriş ile takas ve mahsuplaşma kuruluşlarının” ibaresi “Kart kuruluşları ile bilgi alışverişi kuruluşlarının” şeklinde, üçüncü fıkrasında yer alan “Kart kuruluşları ile bilgi alışverişi, takas ve mahsuplaşma kuruluşlarının” ibaresi “Kart kuruluşları ile bilgi alışverişi kuruluşlarının” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 8 – Aynı Yönetmeliğin 15 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Bilgi alışverişi ile takas ve mahsuplaşma kuruluşlarının” ibaresi “Bilgi alışverişi kuruluşlarının” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 9 – Aynı Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Kart kuruluşları, bilgi alışveriş ile takas ve mahsuplaşma kuruluşlarında” ibaresi “Kart kuruluşları ile bilgi alışverişi kuruluşlarında”  şeklinde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(5) Üye işyerleri ile anlaşma yapma faaliyeti izni alan kuruluşların, 20/6/2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun kapsamında bankalar dışındaki diğer ödeme hizmeti sağlayıcılarından biri olması halinde bu kuruluşlar tarafından ek-5’te yer alan bilgiler her hesap dönemini takip eden Nisan ayının on beşinci gününe kadar Kuruma gönderilir.”

MADDE 10 – Aynı Yönetmeliğin 17 nci maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrasının birinci cümlesi ve üçüncü fıkrasının birinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(1) Kart çıkaran kuruluşlar ile kart hamilleri arasındaki ilişkiler, Kanun ve ilgili diğer mevzuat çerçevesinde Kanunun 24 üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtilen yöntemler yoluyla kurulacak sözleşmeler ile düzenlenir. Sözleşmenin kullanılan uzaktan iletişim aracına uygun olarak en az on iki punto büyüklüğünde, açık, sade, anlaşılabilir ve okunabilir bir şekilde olması ve bir örneğinin kağıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısı ile kart hamiline ve varsa kefiline verilmesi zorunludur.”

“Kart teslimi sırasında veya kart tahsisini müteakip teslimden önce banka kartı hamillerine aşağıda yer alan hususlarda kağıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısı ile bilgilendirme yapılması zorunludur:”

“Kart teslimi sırasında veya kart tahsisini müteakip teslimden önce kredi kartı hamillerine aşağıda yer alan hususlarda kağıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısı ile bilgi verilmesi zorunludur:”

MADDE 11 – Aynı Yönetmeliğin 21 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(1) Kart çıkaran kuruluşlar, talepte bulunmayan veya kendisiyle sözleşme ilişkisi kurulmayan kişiler adına hiçbir şekil ve surette kart veremez, basılı kartı hamilin adresine göndermek veya fiziki varlığı bulunmayan kart numarasını bildirmek de dahil olmak üzere herhangi bir yöntemle teslim edemezler.”

MADDE 12 – Aynı Yönetmeliğin 22 nci maddesinin birinci ve üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(1) Kart çıkaran kuruluşlar, kredi kartı almak isteyen kişilerin yasaklık veya engel durumu, ekonomik ve sosyal durumu, aylık veya yıllık ortalama geliri, diğer kart çıkaran kuruluşlarca bu kişilere tahsis edilen kredi kartı limiti, bir model veya skorlama sistemi sonuçları, müşterini tanı ilkeleri ile 27 nci madde uyarınca kurulacak bilgi alışverişi şirketlerinden temin edilecek bilgileri dikkate alarak yapacakları değerlendirmeye istinaden kullanım limiti tespit etmek zorundadır. Kurul tarafından Kanunun 9 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamında 47 nci maddesi uyarınca belirlenen tutardaki limitler hariç olmak üzere, aylık veya yıllık ortalama gelir düzeyi, kart hamili tarafından beyan edilen ve ilgili kuruluşlarca teyit edilen gelirler üzerinden tespit edilir. Kart çıkaran kuruluşların, müşterileri hakkında müşterinin kredi ödeme performansı, varlık ve yükümlülükleri, sosyal statüsü, eğitim düzeyi, yaşı ve benzeri ödeme gücünün değerlendirilmesinde etkili olabilecek hususlara ilişkin alacakları beyan ve temin edecekleri belgeler çerçevesinde yapacağı değerlendirmeler ilgili kuruluşça yapılacak teyit niteliğini taşır. Kart çıkaran kuruluşlar, karşılığı nakit, nakit benzeri kıymet ve hesaplar ile kıymetli maden olması durumunda, karşılık olan tutarı geçmemesi ve rehin sözleşmesi yapılması şartıyla, gelir beyanı ve gelir teyidi zorunluluğuna tabi olmaksızın kredi kartı limiti tespit edebilir.”

“(3) İlk defa kredi kartı sahibi olacak bir gerçek kişinin tüm kart çıkaran kuruluşlardan temin ettiği kredi kartları için tanınacak toplam kredi kartı limiti, ilk yıl için, ilgilinin aylık ortalama net gelirinin iki katını, ikinci ve sonraki yıllar için ise dört katını aşamaz. İlk defa kredi kartı sahibi olacak bir gerçek kişinin, aylık veya yıllık ortalama gelir düzeyinin tespit edilememesi durumunda tüm kart çıkaran kuruluşlardan edinilebilecek toplam kredi kartı limiti Kurul tarafından Kanunun 9 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamında 47 nci maddesi uyarınca belirlenen tutarı geçemez. Bu fıkrada yer alan sınırlamalar, bu maddenin birinci fıkrası uyarınca nakit, nakit benzeri kıymet ve hesaplar ile kıymetli maden karşılığı tahsis edilen kredi kartı limitlerinde uygulanmaz.”

MADDE 13 – Aynı Yönetmeliğin 26 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Kart kuruluşları, bilgi alışveriş ile takas ve mahsuplaşma kuruluşları” ibaresi “Kart kuruluşları ile bilgi alışverişi kuruluşları” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 14 – Aynı Yönetmeliğin 26/A maddesinin başlığı “Bilgi alışverişi kuruluşlarının iç kontrol sistemleri” şeklinde, birinci fıkrasında yer alan “Bilgi alışverişi, takas ve mahsuplaşma kuruluşları” ibaresi “Bilgi alışverişi kuruluşları” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 15 – Aynı Yönetmeliğin 26/B maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “Bilgi alışverişi, takas ve mahsuplaşma kuruluşları” ibaresi “Bilgi alışverişi kuruluşları” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 16 – Aynı Yönetmeliğin 26/C maddesinin başlığı “Bilgi alışverişi kuruluşlarının risk yönetimi sistemleri” şeklinde, birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(1) Kuruluşlar, faaliyetlerinden kaynaklanan, hizmet verdikleri kuruluşların risk değerlendirme sürecine zarar verebilecek risklerin yönetilmesi için yazılı politika ve uygulama usullerini belirlerler.”

MADDE 17 – Aynı Yönetmeliğin 26/Ç maddesinin başlığı “Bilgi alışverişi kuruluşlarında iç denetim sistemi” şeklinde, birinci, dördüncü ve beşinci fıkralarında yer alan “Bilgi alışverişi, takas ve mahsuplaşma kuruluşları” ibareleri “Bilgi alışverişi kuruluşları” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 18 – Aynı Yönetmeliğin 27 nci maddesinin başlığı “Bilgi alışverişi” şeklinde değiştirilmiş ve ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 19 – Aynı Yönetmeliğin 27/A maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(9) Üye işyeri anlaşması yapan kuruluşun anlaşma yaptığı üye işyerinin, 6493 sayılı Kanuna tabi ödeme veya elektronik para kuruluşu olması ve bu kuruluşun üye işyeri anlaşması yapan kuruluştan temin ettiği POS’ları 6493 sayılı Kanun hükümleri kapsamında alt işyerlerine kullandırması durumunda; bu kuruluşlarca POS’un kullandırıldığı alt işyerinin, üye işyeri anlaşması yapan kuruluşa ticaret unvanı ve vergi kimlik veya vatandaşlık numarası ile birlikte bildirilmesi ve bu kapsamdaki tüm işlemlerde ilgili alt işyerlerini münferit olarak tanımlamaya yarayacak referans numarasının kullanılması suretiyle söz konusu alt işyerleri üzerinden gerçekleştirilecek işlemlerin POS’u temin eden üye işyeri anlaşması yapan kuruluş tarafından işlem bazında takip edilebilmesine imkân sağlanması zorunludur. Üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlar bu zorunluluğu yerine getirmeyen kuruluşlar ile üye işyeri anlaşması yapamaz ve bu kuruluşlara POS temin edemez. Üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlarca bu fıkra kapsamında temin edilen üye işyerlerinin alt işyerlerine ilişkin bilgiler, pazarlama ve benzeri amaçlarla kullanılamaz.”

MADDE 20 – Aynı Yönetmeliğin 28 inci maddesinin başlığı “Uygulanmayacak hükümler” olarak değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(2) Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri kapsamında üye işyerleri ile anlaşma yapma faaliyeti izni alan kuruluşların, 6493 sayılı Kanun kapsamında bankalar dışındaki ödeme hizmeti sağlayıcılarından biri olması halinde bu kuruluşlar hakkında bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinin ikinci, üçüncü, beşinci ve dokuzuncu fıkraları, 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi, 15 inci maddesinin beşinci ve altıncı fıkraları, 16 ncı maddesi, 26 ncı maddesinin birinci fıkrasına ilişkin hükümleri uygulanmaz.”

MADDE 21 – Aynı Yönetmeliğin ekine ekte yer alan Ek-5 eklenmiştir.

MADDE 22 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 23 – Bu Yönetmelik hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.

Eki için tıklayınız

Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi Sayısı
10/3/2007 26458
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi Sayısı
1- 21/12/2008 27087
2- 1/8/2009 27306
3- 17/12/2010 27788
4- 14/1/2011 27815
5- 19/10/2011 28089
6- 8/10/2013                    28789 (Mükerrer)
7- 21/11/2013 28828
8- 31/12/2013 28868
9- 13/5/2014 28999
10- 22/10/2014 29153
11- 2/4/2015 29314
12- 25/11/2015 29543
13- 27/9/2016 29840
14- 6/7/2018 30470
15- 15/8/2018 30510
16- 27/11/2018 30608
17- 11/1/2019 30652
18- 13/6/2019 30800
19- 28/3/2020 31082

 

Devamı: Banka Kartları ve Kredi Kartları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Alomaliye.com Güncel Mevzuat, Muhasebe, Ekonomi, Vergi, SGK Haberleri ilk yayınlayan websitedir.